Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος- 90 χρόνια ζωής και μαρτυρίας

Η μνημειώδης επετειακή έκδοση έγινε επί τη συμπληρώσει 90 ετών από ιδρύσεως του επιτελικού εκκλησιαστικού οργανισμού της Αποστολικής Διακονίας (1936), την οποία ο αείμνηστος Ακαδημαϊκός Παν. Μπρατσιώτης χαρακτήρισε ως «πνευματικόν Επιτελείον της διοικούσης την Εκκλησίαν της Ελλάδος Ιεράς Συνόδου». Πρόκειται για μία έκδοση η οποία συνιστά, όπως αναφέρεται και στον υπότιτλό της, «Μνημόσυνον   αιώνιον των αοιδίμων Αρχιεπισκόπων, Ιεραρχών, Γεν. Διευθυντών, Ιερέων και Ακαδημαϊκών Διδασκάλων, Δωρητών και Ευεργετών που εκοπίασαν υπέρ της πατρώας ευσέβειας, του Λαού και του Γένους μας και αγκάλιασαν το όραμα της Αποστολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος». Στην πολυτελή και καλαίσθητη έκδοση, η οποία κοσμείται από πλούσιο αρχειακό και φωτογραφικό υλικό, ο αναγνώστης θα βρει πολύτιμες πληροφορίες για τους Γενικούς Διευθυντές και τα διετελέσαντα επιτελικά στελέχη του Οργανισμού, καθώς και μία ευσύνοπτη παρουσίαση των τομέων δράσεως της Αποστολικής Διακονίας, ήτοι το Θεολογικό φοιτητικό Οικοτροφείο, τον Τομέα Κατηχήσεως, την Ιεραποστολή και τον Οικουμενικό Ελληνισμό, τους τομείς Εκδόσεων και Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων, καθώς και το ιστορικό του Ιερού Προσκυνήματος της Αγίας Βαρβάρας. Την έκδοση προλογίζουν η Α. Θ. Π., ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ. κ. Βαρθολομαίος και ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος, ενώ τα κείμενα συνέταξε και επιμελήθηκε ο Πανιερ. Μητροπολίτης Φαναρίου και Γενικός Διευθυντής της Αποστολικής Διακονίας κ. Αγαθάγγελος.

Σχ. 25Χ29, Σελ. 544, Τιμ. 40€.

Συναξάρια και Βίοι Αγίων κατά την εκκλησιαστική παράδοση των Μηναίων
Εισαγωγή, απόδοση, σχόλια
Γεώργιος Γ. Παπαδημητρόπουλος

Η νέα τρίτομη επιμελημένη επανέκδοση των Συναξαρίων και των Βίων των Αγίων του κλασικού δωδεκάτομου έργου του αειμνήστου θεολόγου και φιλολόγου Γεωργίου Παπαδημητρόπουλου σε γλαφυρή νεοελληνική απόδοση αναδεικνύει την διαχρονική αξία των Αγίων στην εκκλησιαστική συνείδηση, ο βίος των οποίων συνιστά πρότυπο κάθε πιστού. Τα πρόσωπα των Αγίων παραμένουν διαχρονικοί οδηγοί, συμπαραστάτες και μεσίτες στο ταξίδι μας προς την Βασιλεία του Θεού.

Τόμ. Α΄, Σεπτέμβριος-Δεκέμβριος, Σχ. 17Χ24, Σελ. 736, Τιμ. 20€.	Τόμ. Β΄, Ιανουάριος- Απρίλιος Σχ. 17Χ24, Σελ. 544, Τιμ. 20€.	Τόμ. Γ΄, Μάϊος- Αύγουστος Σχ. 17Χ24, Σελ. 592, Τιμ. 20€.

Βίβλος Εγκαινίων και συναφείς Ακολουθίαι

Η Αποστολική Διακονία μεριμνώντας διαχρονικά για την κυκλοφορία των κατά το δυνατόν αρτιότερων λειτουργικών εκδόσεων προέβη στην νέα έκδοση της παλαιότερης «Ακολουθίας εγκανίων ναού», η οποία πρωτοεκδόθηκε το 1971 και συνέχισε να επανεκδίδεται μέχρι το 2019 (Ζ΄ έκδοση). Την νέα και πληρέστερη έκδοση επιμελήθηκε ο Σεβ. Μητροπολίτης Γλυφάδας, Ελληνικού, Βουλιαγμένης και Βάρης κ. Αντώνιος. Η  Βίβλος Εγκαινίων διαρθρώνεται σε τρία μέρη: α) Ακολουθίαι προ εγκαινίων (θεμελιώσεως και θυρανοιξίων του ιερού Ναού), β) Εγκαίνια Ιερού Ναού (Τυπική Διάταξις, ακολουθία εγκαινίων, Θεία Λειτουργία επί καθιερώσει αντιμηνσίων) και γ) Ακολουθίαι μετά τα εγκαίνια (Ακολουθία καθιδρύσεως Αγίας Τραπέζης και ιερών Λειψάνων).

Σχ. 14Χ21, Σελ. 176, Τιμ. 12€.

Ακολουθία του Μικρού Αγιασμού

Κυκλοφορείται η νέα επιμελημένη επανέκδοση του λειτουργικού κειμένου του Μικρού Αγιασμού, ο οποίος παραμένει όχι μόνον μία ιερά τελετουργία, αλλά και βιωματική πρόσκληση για μετουσίωση του καθημερινού βίου δια της παρουσίας του Αγίου Πνεύματος.

Σχ. 12Χ17, Σελ. 48, Τιμ. 8 €.

Μικρόν Ιερατικόν

Η Αποστολική Διακονία ανταποκρινόμενη στην ανάγκη ενός εύχρηστου και μικρού σχήματος Μικρού Ιερατικού αποφάσισε την παρούσα έκδοση του Α΄ Τόμου Ιερατικού, συμπληρωμένη και επαυξημένη, περιλαμβάνοντος τον Εσπερινό, τον Όρθρο και τη Θεία Λειτουργία Ιωάννου του Χρυσοστόμου, καθώς και τις Απολύσεις, τα Εισοδικά των Δεσποτικών Εορτών, τα Αναστάσιμα Απολυτίκια και τα Κοντάκια των Δεσποτικών, Θεομητορικών και άλλων εορτών. Ο Β΄ Τόμος περιλαμβάνει τη Θεία Λειτουργία του Μ. Βασιλείου και ο Γ΄ Τόμος την Θεία Λειτουργία των Προηγιασμένων.

Τόμ . Α΄, Η Θεία Λειτουργία του Ιωάννου Χρυσοστόμου, Σχ. 14Χ21, Σελ. 224, Τιμ. 16 €.

Τόμ . Β΄, Η Θεία Λειτουργία Βασιλείου του Μεγάλου, Σχ. 14Χ21, Σελ. 216, Τιμ. 16 €.

Τόμ . Γ΄, Η Θεία Λειτουργία των Προηγιασμένων Δώρων, Σχ. 14Χ21, Σελ. 112, Τιμ. 16 €.

Τόμ. Α΄, Η Θεία Λειτουργία του Ιωάννου Χρυσοστόμου, Σχ. 14Χ21, Σελ. 224, Τιμ. 16 €.	Τόμ . Β΄, Η Θεία Λειτουργία Βασιλείου του Μεγάλου, Σχ. 14Χ21, Σελ. 216, Τιμ. 16 €.	Τόμ . Γ΄, Η Θεία Λειτουργία των Προηγιασμένων Δώρων, Σχ. 14Χ21, Σελ. 112, Τιμ. 16 €.

Εκδήλωση Παρουσίασης Βιβλίων

H Aποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος και η Ιερά Μητρόπολη Αιτωλίας και Ακαρνανίας, με την ευλογία της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, διοργανώνουν την παρουσίαση των βιβλίων Η ΠΥΛΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΚΑΙ Η ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΤΩΝ ΠΕΝΤΕ -Ένα ταξίδι στο Μεσολόγγι της πίστης και της ελευθερίας –επετειακή έκδοση για τα 200 χρόνια από την ηρωική Έξοδο (Κατηχητικό βοήθημα για παιδιά και νέους) καθώς και Βοήθημα για τον Κατηχητή.

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 3 Μαρτίου 2026 και ώρα 12η μεσημβρινή στο Συνοδικό Μέγαρο (οδός Ιασίου 1). Η παρουσίαση των βιβλίων θα γίνει από τον κ. Γεώργιο Καραμπελιά, συγγραφέα-ιστορικό. Την εκδήλωση θα κλείσει ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερώνυμος.

Ακολουθία Μεγάλης Τεσσαρακοστής μετά της θείας Λειτουργίας των Προηγιασμένων
(Αναθεωρημένη έκδοση)

Οι ακολουθίες της Μ. Τεσσαρακοστής και η Θεία Λειτουργία των Προηγιασμένων Δώρων μετά υμνολογικού παραρτήματος.

Σχ.: 17x24, Σελ. 312, Τιμή: 10 €.

Οι ΚΔ΄ Οίκοι του Ακαθίστου Ύμνου

Οι ΚΔ΄ Οίκοι του Ακαθίστου Ύμνου κυκλοφορούνται στην καλαίσθητη αυτή έκδοση, ως πολύτιμο βοήθημα στους Ιερείς μας αλλά και σε κάθε ευσεβή χριστιανό.

Σχ.: 20x28, Σελ.: 36, Τιμή: 10€.

Ο Μέγας Κανών

Ο Μέγας Κανών αποτελεί ένα εγερτήριο σάλπισμα που αποβλέπει στο να οδηγήσει τον άνθρωπο μέσα από τη συντριβή και τη μετάνοια κοντά στον Θεό. Η παρούσα μετάφραση προέρχεται από το έργο του Σεβ. Μητροπολίτου Νέας Σμύρνης κ. Συμεών (Κούτσα) «Αδαμιαίος Θρήνος-Ο Μέγας Κανών Ανδρέου του Κρήτης».

Σχ.: 10x14, Σελ.: 192, Τιμή: 5 €. 

Αδαμιαίος Θρήνος- Ο Μέγας Κανών αγ. Ανδρέου του Κρήτης 
Μητρ . Ν. Σμύρνης Συμεών

Βιβλίο αφιερωμένο στον Μεγάλο Κανόνα του Αγίου Ανδρέου Κρήτης με κατατοπιστική εισαγωγή, μετάφραση στη νεοελληνική και θεολογικά σχόλια σε κάθε τροπάριο.

Σχ.:14x21, Σελ.: 280, Τιμή: 10 €.

«Χαῖρε Νύμφη Ἀνύμφευτε» 
Ο Ακάθιστος ΄Υμνος στην Ορθόδοξη πίστη και ευσέβεια
Καθηγ. Ανδρεου Θεοδώρου

Ο Ακάθιστος Ύμνος αποτελεί ένα σπάνιο κομμάτι της εκκλησιαστικής μας ποιήσεως. Είναι Ύμνος όχι μόνο θεομητορικός (εξύμνηση των μεγαλείων της Παρθένου), αλλά και χριστολογικός (καθώς εξιστορεί τα γεγονότα της ενανθρωπήσεως του Λόγου).

Σχ. 14x21, Σελ. 392, Τιμ. 11€.

Στο κατώφλι της Μεγάλης Τεσσαρακοστής 
Μητροπολίτου Ν. Σμύρνης Συμεών

Έργο αφιερωμένο στην ιερά περίοδο της Μ. Τεσσαρακοστής που αποσκοπεί στην πνευματική προετοιμασία της όλης Εκκλησίας και κάθε μέλους της ξεχωριστά.

Σχ. 11x17, Σελ. 208, Τιμ. 6€.

Η Ακολουθία του Ακαθίστου ΄Υμνου

Η Ακολουθία του Ακαθίστου Ύμνου (2 CD) από τον διαπρεπή μουσικοδιδάσκαλο και ερμηνευτή της ψαλτικής τέχνης Σπυρ. Περιστέρη.

Τιμή: 3€.

Ύμνοι Μεγάλης Τεσσαρακοστής

Περιέχει ύμνους της Θεοτόκου, του μεγάλου απόδειπνου και του κατανυκτικού εσπερινού. Ψάλλει η Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία υπό τη διεύθυνση του Λυκούργου Αγγελόπουλου.

Τιμή: 3€.

Η ζωή μετά θάνατον κατά την ορθόδοξη παράδοση
Jean Claude Larchet
Μετάφραση: ΔρΘ Θεοφάνης Λ. Δρακόπουλος

Μία μοναδική και πρωτότυπη μελέτη για την περί θανάτου ορθόδοξη παράδοση, εκπονηθείσα από τον διεθνούς φήμης Πατρολόγο. Το έργο παρουσιάζει με εμβριθή τρόπο τη θεολογική θεώρηση της φύσης του θανάτου, την πνευματική δοκιμασία που συνεπάγεται η έλευσή του για τον μελλοθάνατο και τους οικείους του, τη διδασκαλία περί δοκιμασίας της ψυχής από τα τελώνια από την 3η μέχρι και την 9η ημέρα, την είσοδο της ψυχής στον άλλο κόσμο και την μερική κρίση της κατά την 40η ημέρα, την μέση κατάσταση της ψυχής μέχρι την τελική κρίση, την ορθόδοξη αναίρεση της ρωμαιοκαθολικής διδασκαλίας περί καθαρτηρίου πυρός, τις σχέσεις μεταξύ ζώντων και κεκοιμημένων και την ανάγκη των παρακλήσεων και των προσευχών υπέρ τεθνεώτων, τη διδασκαλία περί τελικής κρίσεως, αναστάσεως των νεκρών και αιώνιας ζωής και τη σύνδεσή της με την χριστιανική θεώρηση της ζωής ως πνευματικής προετοιμασίας για τον θάνατο και την αιώνια ζωή. Ο συγγραφέας παραθέτει πλήθος σχετικών βιβλικών και πατερικών χωρίων, ενώ δίδει μεγάλη σημασία στην εφαρμογή της περί θανάτου ορθοδόξου παραδόσεως και στον λειτουργικό βίο της Εκκλησίας. Μία αξεπέραστη έρευνα που δίδει ορθόδοξες απαντήσεις σε όλα τα περί θανάτου ερωτήματα του αναγνώστη.

Σχ. 15Χ22, Σελ. 408, Τιμ. 15€.

Η πύλη του χρόνου και η αποστολή των πέντε- Ένα ταξίδι στο Μεσολόγγι της ελευθερίας
Πηνελόπης Μωραΐτου - εἰκονογράφηση: Πέγκυ Φούρκα

Ένα μοναδικό οδοιπορικό - κατηχητικό βιβλίο για τους μικρούς μας φίλους αφιερωμένο στην ιερά και μαρτυρική πόλη του Μεσολογγίου κατά την διάρκεια της πολύμηνης πολιορκίας της από τα οθωμανικά στρατεύματα και την αυτοθυσία των κατοίκων της, ανδρών γυναικών και παιδιών, οι οποίοι αντλούσαν δύναμη και θάρρος στον υπέρ πάντων αγώνα τους από την πίστη στο Θεό και το όραμα για μία ελεύθερη πατρίδα. Ένα βιβλίο- ύμνος στις αξίες επί των οποίων στηρίχθηκε η θυσιαστική προσφορά όλων των αγωνιστών για την απελευθέρωση της πατρίδος μας από τον οθωμανό δυνάστη στις πιο συγκινητικές στιγμές του αγώνα των «ελεύθερων –πολιορκημένων». Το συνοδευτικό υλικό προς χρήση του κατηχητή για τη διδασκαλία του παρόντος βιβλίου έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της Αποστολικής Διακονίας στον τομέα Κατηχήσεως και πρόκειται να εκδοθεί σε έντυπη μορφή στο προσεχές διάστημα.

Σχ. 21Χ29, Σελ. 208, Τιμ. 12€.

† 2 Μαρτίου, μνήμη του εν αγίοις πατρός ημών Νικολάου του Πλανά

Μητροπολίτου Φαναρίου, κ. Αγαθαγγέλου,
Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας- Μάρτιος,
Αθήνα 2005, εκδ. Αποστολική Διακονία, σελ. 25-28

Ο ΄Αγιος Νικόλαος εγεννήθηκε στη νήσο Νάξο των Κυκλάδων το έτος 1851 μ.Χ., από τον Ιωάννη και την Αυγουστίνα, το γένος Μελισσουργού. Οι ευσεβείς γονείς του τον ανέθρεψαν με παιδεία και νουθεσία Κυρίου. Από την παιδική του ηλικία εξέφρασε την έφεση και την αγάπη του προς τα όσια και τα ιερά. ΄Ηταν φιλακόλουθος και διακονούσε πάντοτε στο ιερό τον παππού του ιερέα Γεώργιο Μελισσουργό. Προορισμένος από τον Θεό να γίνει λειτουργός των αγίων μυστηρίων Αυτού μετείχε αδιάλειπτα στη λειτουργική ζωή της Εκκλησίας με νηστεία, προσευχή και αγρυπνία.

Μετά το θάνατο του πατέρα του ήλθε με τη μητέρα του και την αδελφή του στην Αθήνα, όπου έγινε προστάτης αυτών. Ενυμφεύθηκε, εχήρευσε όμως ενωρίς. Η πρεσβυτέρα του απεβίωσε μόλις εγεννήθηκε το παιδί τους, ο Γιαννάκης, που το εμεγάλωσε μόνος. Ο Κύριος δεν εβράδυνε να τον αναδείξει λειτουργό της Εκκλησίας του και τον κατέστησε εύθετο και εύχρηστο στο Ευαγγέλιο του Χριστού. Χειροτονείται διάκονος στις 28 Ιουλίου 1879, στο ναό Μεταμορφώσεως της Πλάκας, και μετά από πέντε χρόνια, στις 2 Μαρτίου 1884, χειροτονείται Πρεσβύτερος στο ταπεινό εκκλησάκι του Αγίου Ελισσαίου, στο Μοναστηράκι. Διακονεί στο ιερό θυσιαστήριο επί πενήντα χρόνια περίπου (1884-1932), στους ναούς του Αγίου Παντελεήμονος, κοντά στον Ιλισσό ποταμό, και της ακόμη πτωχότερης και απόμερης τότε εκκλησίας του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου του λεγόμενου «Κυνηγού», στη σημερινή οδό Βουλιαγμένης. Διακρίθηκε ως ο λειτουργικότερος ιερεύς, άνθρωπος προσευχής, του οποίου ζωή υπήρξε και αναδείχθηκε συνεχής διακονία του Θυσιαστηρίου. Από «φυλακής πρωίας μέχρι νυκτός» παρέμενε στό ναό. Ήταν αφιλάργυρος κατά τον τρόπο και πλήρης έργων αγαθών και ελεημοσύνης. Του αρκούσε για τροφή λίγο ψωμί και λίγα χόρτα, τα οποία συνέλεγε ο ίδιος, και, κάποιες φορές, λίγο γάλα που του προσέφεραν βοσκοί στην ερημική τότε περιοχή της ενορίας του. Αλησμόνητες παρέμειναν οι αγρυπνίες τις οποίες ετελούσε στο ναό του Αγίου Ελισσαίου Αθηνών. Αναφέρονται και μαρτυρίες παιδιών, ότι τον έβλεπαν κατά τη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας μεταρσιωμένο να στέκεται υπεράνω της γης. Μαρτυρίες δε περιφανών λογίων, όπως του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη και του Αλέξανδρου Μωραϊτίδη, που έψαλλαν στις αγρυπνίες τις οποίες ετελούσε, εξαίρουν τη σπάνια και αγία ιερατική αυτού προσωπικότητα.

Ο παπα-Νικόλας, ο λεγόμενος «απλούς», ζούσε μέσα στη χαρά της Θείας Ευχαριστίας, την οποία τελούσε ανελλιπώς κάθε μέρα, όπως την όριζαν οι λειτουργικοί κανόνες, και την παρέτεινε επί πολλές ώρες, για να έχει την πνευματική της απόλαυση. Πάντα ανταποκρινόταν στο γνήσιο ορθόδοξο φρόνημα και ετελούσε πανηγυρικά το Μυστήριο της ελεύσεως και παρουσίας του Αναστημένου Κυρίου, που αποκαλύπτει τον εαυτό Του όπως τότε στο Μυστικό Δείπνο. Η χαρά της Αναστάσεως, που βρίσκεται στην καρδιά της Ευχαριστίας, εγινόταν οντολογική αναψυχή και αγαλλίαση στο φλεγόμενο από θεία Αγάπη Γέροντα. Η μέθεξή του στην πασχάλια χαρά τον συνέπαιρνε. Δεν ήταν γι’ αυτόν ένα απλό εφημεριακό καθήκον. Πρόφαση ήταν το επί ώρες παρατεινόμενο μνημόσυνο των ζωντανών και των κοιμηθέντων, από τον όγκο των σημειωμάτων που κρατούσε πάντα σ’ ένα δισάκι. Στην πραγματικότητα δεν ήθελε να διακόψει ποτέ τη χαρά της Τράπεζας της Ευχαριστίας, τη θέα του Αναστημένου Σώματος και Αίματος του Χριστού.

Ο αείμνηστος Γέροντας, αφού έφθασε στα 82 του χρόνια και έδωσε πρωτοφανή στον αιώνα μας μαρτυρία ουρανίων χαρισμάτων, οσιότητος, ταπεινώσεως, απλότητος, διακρίσεως, ελεημοσύνης, ασκήσεως και κατά Θεόν σοφίας, αφού εστάθηκε ο μοναδικός προστάτης χιλιάδων ορφανών και πτωχών και έφθασε σε ύψος θείας τελειότητος, εκοιμήθηκε οσίως με ειρήνη το έτος 1932. Η μνήμη του Αγίου ιερέως Νικολάου του Πλανά, ύστερα από απόφαση της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, τιμάται κατά τήν πρώτη Κυριακή τοῦ Μαρτίου, διά μεταθέσεως ἐκ τῆς κυριώνυμης μέρας αὐτοῦ.

Σαρακοστή: Μετάνοια και αφορμή ιλασμού

Αγαθαγγέλου, Μητροπολίτου Φαναρίου,
Γενικού Διευθυντού της Αποστολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος

Ἡ περίοδος τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς εἶναι, κυρίως, σχολεῖο μετανοίας, στό ὁποῖο κάθε Χριστιανός ὀφείλει νά εἰσέρχεται κάθε χρόνο, γιά νά καταφέρνει νά ἐμβαθύνει στήν πίστη του, νά τήν ἐπανεκτιμᾶ καί νά ἀλλάζει τήν ζωή του, γιά νά ἀκτινοβολεῖ στήν ὕπαρξή του τό φῶς καί τήν δόξα τοῦ Θεοῦ.

Εἶναι πάνω ἀπ’ ὅλα περίοδος χαρᾶς, γιατί ὁ χρόνος αὐτός εἶναι χρόνος ἐπιστροφῆς. Εἶναι ὁ χρόνος πού δίδει τήν εὐκαιρία νά ἀπομακρύνωμε ἀπό μέσα μας κάθε τί τό φθαρμένο καί νεκρό, ἀκριβῶς γιά νά μπορέσωμε νά ζήσωμε. Καί μάλιστα νά ζήσωμε μιά ζωή πλατιά, συνειδητή καί ἔντονη πνευματικά γιά τήν ὁποία εἴμαστε πλασμένοι.

Ζοῦμε δυστυχῶς σ’ ἕνα κόσμο, ὁ ὁποῖος σήμερα παρά ποτέ, δέν εἶναι «ἐπίγειος οὐρανός, ἀφιλόνικος, ἀπολέμητος, ἀστασίαστος, ἄφθονος, εἰρηνικός, ἀζήμιος καί ἀναμάρτητος». Αὐτό ὅμως μᾶς βοηθᾶ νά κατανοήσωμε συνειδητά καί βαθειά τήν πνευματική σπουδαιότητα τῆς περιόδου αὐτῆς.

Ἀπό τήν πρώτη Κυριακή τοῦ Τριωδίου, μετά τήν ἀνάγνωση τῆς ἑωθινῆς εὐαγγελικῆς περικοπῆς, ἡ Ἐκκλησία παρακαλεῖ:

«Τῆς μετανοίας ἄνοιξόν μοι πύλας, Ζωοδότα». Νά ἀνοίξει ὁ Ζωοδότης Κύριος τίς πύλες τῆς μετανοίας σέ ὅλα τά μέλη τοῦ Σώματός Του. Ἡ μετάνοια θεωρεῖται ἡ ἀρχή καί τό τέλος τῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς καί ἡ ἀτμόσφαιρα μέσα στήν ὁποία βιώνεται μιά ἀληθινά χριστιανική ζωή.

«Μετάνοια σημαίνει ἀνανέωσις τοῦ βαπτίσματος. Μετάνοια σημαίνει συμφωνία μέ τόν Θεό γιά νέα ζωή. Μετανοῶν σημαίνει ἀγοραστής τῆς ταπεινώσεως. Μετάνοια σημαίνει μόνιμος ἀποκλεισμός κάθε σωματικῆς παρηγορίας, σκέψις αὐτοκατακρίσεως, ἀμεριμνησία γιά ὅλα τά ἄλλα καί μέριμνα γιά τήν σωτηρία τοῦ ἑαυτοῦ μας. Μετάνοια σημαίνει θυγατέρα τῆς ἐλπίδος καί ἀποκήρυξις τῆς ἀπελπισίας, καθαρισμός τῆς συνειδήσεως, θεληματική ὑπομονή ὅλων τῶν θλιβερῶν πραγμάτων».

Ἡ μετάνοια εἶναι μόνιμη κατάσταση καί συνεχῶς ἐπαναλαμβανόμενη στή ζωή κάθε πιστοῦ. Εἶναι χαρακτηριστικό πώς σέ κάθε εὐχαριστηριακή λατρευτική μας Σύναξη ζητοῦμε ἀπό τόν Κύριο νά πορευθοῦμε τόν ὑπόλοιπο χρόνο τῆς ζωῆς μας «ἐν εἰρήνῃ καί μετανοίᾳ».

Τό πρῶτο κήρυγμα τοῦ Κυρίου εἶναι κήρυγμα μετανοίας. Καί προϋπόθεση μετοχῆς τοῦ ἀνθρώπου στήν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, πού εἶναι καί τό θεανθρώπινο Σῶμα Του, ἡ Ἐκκλησία, εἶναι ἡ μετάνοια. Τήν παραμονή ὅμως μέσα σ’αὐτήν δέν ἐξασφαλίζει ἡ ἀτομική ἀξιομισθία, ἡ ἀντικειμενικά ἀναγνωρισμένη ἀρετή, ἀλλά ἡ μετάνοια, ἡ καινούργια στάση τῆς ἐμπιστοσύνης καί τῆς ἀνάθεσης ὁλόκληρης τῆς ζωῆς τοῦ πιστοῦ -τῆς ἀποτυχημένης καί ἄστοχης χρήσης τῆς ἐλευθερίας του -στόν Χριστό μέσα στήν Ἐκκλησία.

Στήν ἁγία Γραφή καί τήν Πατερική παράδοση ἡ μετάνοια ἀναφέρεται ὡς ἡ σταθερότερη ἐγγύηση γιά ἀνόρθωση ἀπό τήν πτώση καί κάθαρση ἀπό τά πάθη, ὅπως καί ὡς ἀφετηρία ἀσφαλής στήν πορεία τοῦ ἀνθρώπου πρός τήν θέωση.

Ἡ πορεία τῆς ἐπίγειας ζωῆς τοῦ ἀνθρώπου εἶναι περίοδος μετανοίας « Ἡ πολυετής ζωή τοῦ Ἀδάμ, λέγει ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς, μετά τήν πτώση, ἀλλά καί ὁ χρόνος “ὅν ἕκαστος διαβιοῦμεν” ἀποτελεῖ στάδιο μετανοίας παραχωρούμενο ἀπό τόν Θεό, πού ἔδωσε αὐτήν πρόσκαιρη ζωή «τόπον μετανοίας παρεχόμενος».

Γιατί ἄν δέν ὑπῆρχε ὡς δυνατότητα ἡ μετάνοια, ἀμέσως μετά τήν πτώση του ὁ ἄνθρωπος θά ἐστερεῖτο καί αὐτή τήν παροῦσα ζωή, μιά πού δέν θά ὑπῆρχε πιά ἰδιαίτερο ὄφελος ἀπό αὐτή.

Ἡ μετάνοια εἶναι ἀρχή καί διαρκής τρόπος ζωῆς τοῦ πιστοῦ. Γι’ αὐτό καί δίδεται ὡς ὑπόσχεση πρίν ἀπό τό Βάπτισμα, βιώνεται τήν ὥρα τοῦ Βαπτίσματος καί ὑπάρχει ὡς ἀνάγκη ἀλλά καί ὡς εὐλογία καί χαρά τοῦ Θεοῦ γιά τήν μετά τό Βάπτισμα ζωή τοῦ πιστοῦ.

Ἡ Ἐκκλησία δέν βλέπει τήν μετάνοια ὡς τυπική καί μηχανική ἀλλαγή, ἀφοῦ τήν θεωρεῖ ὡς ὀντολογική ἀνακαίνιση τῆς ἀνθρώπινης φύσεως.

Γι’ αὐτόν ἀκριβῶς τόν λόγο τό γεγονός τῆς μετάνοιας δέν εἶναι δυνατόν νά ἀντικειμενοποιεῖται στίς διαστάσεις μιᾶς ἀπρόσωπης συνταγῆς ἤ τακτικῆς, ἀλλά παραμένει πάντοτε ἐνδεχόμενο προσωπικῆς ἀνακαλύψεως.

Ἀλλά ἀφοῦ ἡ μετάνοια εἶναι ἀρχή καί τέλος τῆς κατά Χριστόν πολιτείας, καί ἀφοῦ εἶναι σκοπός αὐτῆς τῆς ζωῆς, εἶναι ἑπόμενο ὅλα νά θεωροῦνται ἀπό αὐτήν καί νά παίρνουν ἀξία ἤ ἀπαξία σέ σχέση μέ αὐτήν. Καί αὐτή ἀκόμη «ἡ πίστις ὠφελεῖ, ἐάν κατά συνείδησιν πολιτεύεται τις καί ἀνακαθαίρει ἑαυτόν δι’ ἐξομολογήσεως καί μετανοίας».

Ἕνα βασικό στάδιο πού προηγεῖται ἀπό τήν μετάνοια εἶναι ἡ ἐπίγνωση καί ἡ συναίσθηση τῶν ἁμαρτημάτων, «ἥτις μεγάλη ἐστί πρός ἱλασμόν ἀφορμή». Ὁ ἄνθρωπος, γιά νά ἔλθει σέ μετάνοια, φθάνει προηγουμένως σέ ἐπίγνωση τῶν «οἰκείων πλημμελημάτων» καί μεταμελεῖται μπροστά στόν Θεό, στόν Ὁποῖο καταφεύγει μέ συντετριμμένη καρδία. Καί ὅταν, μέ τήν ἐπίγνωση καί τήν συναίσθηση τῆς ἁμαρτωλότητας, ἑλκύσει ἐπάνω του τό ἔλεος τοῦ Θεοῦ, λαμβάνει «τελείαν τήν ἄφεσιν» μέ τήν αὐτομεμψία καί τήν ἱερά ἐξομολόγηση.

Ἡ μετάνοια, ὡς νέα κατάσταση στήν ζωή τοῦ ἀνθρώπου, συνοδεύεται ἀπό ὁρισμένες συνέπειες, πού ἡ βιβλική καί πατερική γλώσσα τίς ὀνομάζει καρπούς μετανοίας. Ὡς πρῶτος καρπός μετανοίας προβάλλεται ἡ ἐξομολόγηση, ἀφοῦ μέ αὐτήν κερδίζεται ἡ θεραπεία καί ἡ κάθαρση τῆς ψυχῆς τοῦ πιστοῦ καί ἐγκαινιάζεται ἡ καινούργια ζωή του.

Ἡ ἐξομολόγηση δέν εἶναι, ὅμως, ὁ μόνος καρπός τῆς μετανοίας. Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Πρόδρομος, καλώντας μέ τό κήρυγμά του τούς ἀνθρώπους σέ μετάνοια, τούς παρακινοῦσε σέ ἐλεημοσύνη, δικαιοσύνη, μετριοφροσύνη, ἀγάπη καί ἀλήθεια, πού εἶναι γνωρίσματα τῆς ἀνακαινιστικῆς δυνάμεως τῆς μετανοίας.

Διαβάστε τη συνέχεια

Αφιέρωμα στη Μεγάλη Τεσσαρακοστή