Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος- 90 χρόνια ζωής και μαρτυρίας

Η μνημειώδης επετειακή έκδοση έγινε επί τη συμπληρώσει 90 ετών από ιδρύσεως του επιτελικού εκκλησιαστικού οργανισμού της Αποστολικής Διακονίας (1936), την οποία ο αείμνηστος Ακαδημαϊκός Παν. Μπρατσιώτης χαρακτήρισε ως «πνευματικόν Επιτελείον της διοικούσης την Εκκλησίαν της Ελλάδος Ιεράς Συνόδου». Πρόκειται για μία έκδοση η οποία συνιστά, όπως αναφέρεται και στον υπότιτλό της, «Μνημόσυνον   αιώνιον των αοιδίμων Αρχιεπισκόπων, Ιεραρχών, Γεν. Διευθυντών, Ιερέων και Ακαδημαϊκών Διδασκάλων, Δωρητών και Ευεργετών που εκοπίασαν υπέρ της πατρώας ευσέβειας, του Λαού και του Γένους μας και αγκάλιασαν το όραμα της Αποστολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος». Στην πολυτελή και καλαίσθητη έκδοση, η οποία κοσμείται από πλούσιο αρχειακό και φωτογραφικό υλικό, ο αναγνώστης θα βρει πολύτιμες πληροφορίες για τους Γενικούς Διευθυντές και τα διετελέσαντα επιτελικά στελέχη του Οργανισμού, καθώς και μία ευσύνοπτη παρουσίαση των τομέων δράσεως της Αποστολικής Διακονίας, ήτοι το Θεολογικό φοιτητικό Οικοτροφείο, τον Τομέα Κατηχήσεως, την Ιεραποστολή και τον Οικουμενικό Ελληνισμό, τους τομείς Εκδόσεων και Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων, καθώς και το ιστορικό του Ιερού Προσκυνήματος της Αγίας Βαρβάρας. Την έκδοση προλογίζουν η Α. Θ. Π., ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ. κ. Βαρθολομαίος και ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος, ενώ τα κείμενα συνέταξε και επιμελήθηκε ο Πανιερ. Μητροπολίτης Φαναρίου και Γενικός Διευθυντής της Αποστολικής Διακονίας κ. Αγαθάγγελος.

Σχ. 25Χ29, Σελ. 544, Τιμ. 40 €.

Συναξάρια και Βίοι Αγίων κατά την εκκλησιαστική παράδοση των Μηναίων
Εισαγωγή, απόδοση, σχόλια
Γεώργιος Γ. Παπαδημητρόπουλος

Η νέα τρίτομη επιμελημένη επανέκδοση των Συναξαρίων και των Βίων των Αγίων του κλασικού δωδεκάτομου έργου του αειμνήστου θεολόγου και φιλολόγου Γεωργίου Παπαδημητρόπουλου σε γλαφυρή νεοελληνική απόδοση αναδεικνύει την διαχρονική αξία των Αγίων στην εκκλησιαστική συνείδηση, ο βίος των οποίων συνιστά πρότυπο κάθε πιστού. Τα πρόσωπα των Αγίων παραμένουν διαχρονικοί οδηγοί, συμπαραστάτες και μεσίτες στο ταξίδι μας προς την Βασιλεία του Θεού.

Τόμ. Α΄, Σεπτέμβριος-Δεκέμβριος, Σχ. 17Χ24, Σελ. 736, Τιμ. 20 €.	Τόμ. Β΄, Ιανουάριος- Απρίλιος Σχ. 17Χ24, Σελ. 544, Τιμ. 20 €.	Τόμ. Γ΄, Μάϊος- Αύγουστος Σχ. 17Χ24, Σελ. 592, Τιμ. 20 €.

Βίβλος Εγκαινίων και συναφείς Ακολουθίαι

Η Αποστολική Διακονία μεριμνώντας διαχρονικά για την κυκλοφορία των κατά το δυνατόν αρτιότερων λειτουργικών εκδόσεων προέβη στην νέα έκδοση της παλαιότερης «Ακολουθίας εγκανίων ναού», η οποία πρωτοεκδόθηκε το 1971 και συνέχισε να επανεκδίδεται μέχρι το 2019 (Ζ΄ έκδοση). Την νέα και πληρέστερη έκδοση επιμελήθηκε ο Σεβ. Μητροπολίτης Γλυφάδας, Ελληνικού, Βουλιαγμένης και Βάρης κ. Αντώνιος. Η  Βίβλος Εγκαινίων διαρθρώνεται σε τρία μέρη: α) Ακολουθίαι προ εγκαινίων (θεμελιώσεως και θυρανοιξίων του ιερού Ναού), β) Εγκαίνια Ιερού Ναού (Τυπική Διάταξις, ακολουθία εγκαινίων, Θεία Λειτουργία επί καθιερώσει αντιμηνσίων) και γ) Ακολουθίαι μετά τα εγκαίνια (Ακολουθία καθιδρύσεως Αγίας Τραπέζης και ιερών Λειψάνων).

Σχ. 14Χ21, Σελ. 176, Τιμ. 12 €.

Ακολουθία του Μικρού Αγιασμού

Κυκλοφορείται η νέα επιμελημένη επανέκδοση του λειτουργικού κειμένου του Μικρού Αγιασμού, ο οποίος παραμένει όχι μόνον μία ιερά τελετουργία, αλλά και βιωματική πρόσκληση για μετουσίωση του καθημερινού βίου δια της παρουσίας του Αγίου Πνεύματος.

Σχ. 12Χ17, Σελ. 48, Τιμ. 8 €.

Μικρόν Ιερατικόν

Η Αποστολική Διακονία ανταποκρινόμενη στην ανάγκη ενός εύχρηστου και μικρού σχήματος Μικρού Ιερατικού αποφάσισε την παρούσα έκδοση του Α΄ Τόμου Ιερατικού, συμπληρωμένη και επαυξημένη, περιλαμβάνοντος τον Εσπερινό, τον Όρθρο και τη Θεία Λειτουργία Ιωάννου του Χρυσοστόμου, καθώς και τις Απολύσεις, τα Εισοδικά των Δεσποτικών Εορτών, τα Αναστάσιμα Απολυτίκια και τα Κοντάκια των Δεσποτικών, Θεομητορικών και άλλων εορτών. Ο Β΄ Τόμος περιλαμβάνει τη Θεία Λειτουργία του Μ. Βασιλείου και ο Γ΄ Τόμος την Θεία Λειτουργία των Προηγιασμένων.

Τόμ . Α΄, Η Θεία Λειτουργία του Ιωάννου Χρυσοστόμου, Σχ. 14Χ21, Σελ. 224, Τιμ. 16 €.

Τόμ . Β΄, Η Θεία Λειτουργία Βασιλείου του Μεγάλου, Σχ. 14Χ21, Σελ. 216, Τιμ. 16 €.

Τόμ . Γ΄, Η Θεία Λειτουργία των Προηγιασμένων Δώρων, Σχ. 14Χ21, Σελ. 112, Τιμ. 16 €.

Ράβδος η Μυστική-Μηνύματα
από την ακολουθία των Χαιρετισμών της Παναγίας
Πρωτοπρεσβυτέρου Θεμιστοκλή Μουρτζανού

Δια της Υπεραγίας Θεοτόκου εκπληρώθηκε το μέγα μυστήριο της ενανθρωπήσεως του Μονογενούς Υιού και Λόγου του Θεού. Η Θεομήτωρ κατέστη η Χώρα του Αχωρήτου, «η φλεγομένη και ου καιομένη βάτος», όργανο σωτηρίας του ανθρωπίνου γένους. Από τις αρχές του 7ου αι. οι πιστοί ψάλλουν και προσεύχονται με τους 24 οίκους των Χαιρετισμών, οι οποίοι συμπληρώθηκαν κατά τον 9ο αι. με τον κανόνα του Αγίου Ιωσήφ του υμνογράφου. Ο Ακάθιστος Ύμνος αποτελεί προσευχή μιμήσεως της ζωής της Υπεραγίας Θεοτόκου, ανάγει δε τους πιστούς στην πεμπτουσία της θείας Οικονομίας, την Ενσάρκωση του Θεανθρώπου και την ανύψωση του ανθρωπίνου γένους στην κατά χάριν θέωση. Ο συγγραφεύς παρουσιάζει και ερμηνεύει με εύληπτο τρόπο τα μηνύματα των Δ΄ Στάσεων των Χαιρετισμών και τα Μηνύματα της Ακολουθίας του Ακάθιστου Ύμνου. Την έκδοση προλογίζει ο Σεβ. Μητροπολίτης Κερκύρας κ. Νεκτάριος.

Σχ. 17Χ24, Σελ.  304, Τιμ. 8 €.

«Χαῖρε Νύμφη Ἀνύμφευτε» 
Ο Ακάθιστος ΄Υμνος στην Ορθόδοξη πίστη και ευσέβεια
Καθηγ. Ανδρεου Θεοδώρου

Ο Ακάθιστος Ύμνος αποτελεί ένα σπάνιο κομμάτι της εκκλησιαστικής μας ποιήσεως. Είναι Ύμνος όχι μόνο θεομητορικός (εξύμνηση των μεγαλείων της Παρθένου), αλλά και χριστολογικός (καθώς εξιστορεί τα γεγονότα της ενανθρωπήσεως του Λόγου).

Σχ. 14x21, Σελ. 392, Τιμ. 11 €.

Αδαμιαίος Θρήνος- Ο Μέγας Κανών αγ. Ανδρέου του Κρήτης 
Μητρ . Ν. Σμύρνης Συμεών

Βιβλίο αφιερωμένο στον Μεγάλο Κανόνα του Αγίου Ανδρέου Κρήτης με κατατοπιστική εισαγωγή, μετάφραση στη νεοελληνική και θεολογικά σχόλια σε κάθε τροπάριο.

Σχ.:14x21, Σελ.: 280, Τιμή: 10 €.

Ο Μέγας Κανών

Ο Μέγας Κανών αποτελεί ένα εγερτήριο σάλπισμα που αποβλέπει στο να οδηγήσει τον άνθρωπο μέσα από τη συντριβή και τη μετάνοια κοντά στον Θεό. Η παρούσα μετάφραση προέρχεται από το έργο του Σεβ. Μητροπολίτου Νέας Σμύρνης κ. Συμεών (Κούτσα) «Αδαμιαίος Θρήνος-Ο Μέγας Κανών Ανδρέου του Κρήτης».

Σχ.: 10x14, Σελ.: 192, Τιμή: 5 €. 

Στο κατώφλι της Μεγάλης Τεσσαρακοστής 
Μητροπολίτου Ν. Σμύρνης Συμεών

Έργο αφιερωμένο στην ιερά περίοδο της Μ. Τεσσαρακοστής που αποσκοπεί στην πνευματική προετοιμασία της όλης Εκκλησίας και κάθε μέλους της ξεχωριστά.

Σχ. 11x17, Σελ. 208, Τιμ. 6 €.

Η Ακολουθία του Ακαθίστου ΄Υμνου

Η Ακολουθία του Ακαθίστου Ύμνου (2 CD) από τον διαπρεπή μουσικοδιδάσκαλο και ερμηνευτή της ψαλτικής τέχνης Σπυρ. Περιστέρη.

Τιμή: 3 €.

Η Ακολουθία του Ακαθίστου ΄Υμνου

Περιέχει την ακολουθία, η οποία εκφράζει την τιμή, την ευλάβεια και την ευχαριστία προς τη Θεοτόκο. Η ακολουθία μαγνητοσκοπήθηκε τη Μ. Σαρακοστή του 2002. Χοροστατεί ο Μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος Χριστόδουλος. DVD ( all regions and zones).

Τιμή: 5 €.

Ύμνοι Μεγάλης Τεσσαρακοστής

Περιέχει ύμνους της Θεοτόκου, του μεγάλου απόδειπνου και του κατανυκτικού εσπερινού. Ψάλλει η Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία υπό τη διεύθυνση του Λυκούργου Αγγελόπουλου.

Τιμή: 3 €.

Η Θεραπευτική των πνευματικών νοσημάτων-  
Εισαγωγή στην ασκητική παράδοση της Ορθοδόξου Εκκλησίας, τομ. Α' και Β'      
Jean Claude Larchet
Μετάφραση Χρίστου Κούλα

Ο συγγραφέας του έργου Jean Claude Larchet, διδάκτωρ Φιλοσοφίας και Θεολογίας του Πανεπιστημίου του Στρασβούργου, θεωρείται ένας από τους κορυφαίους ορθόδοξους πατρολόγους της Δύσεως, καθώς έχει να επιδείξει πλουσιώτατο συγγραφικό έργο για την πνευματικότητα των Πατέρων της Εκκλησίας, μεταφρασμένο, μάλιστα, σε δώδεκα γλώσσες. Στο παρόν έργο, ο συγγραφέας αντιδιαστέλλει στη θεολογική σκέψη της Δύσεως, η οποία ερμηνεύει το απολυτρωτικό έργο του Χριστού με στενούς δικανικούς όρους, την ευρύτερη πατερική παράδοση της Ορθοδοξίας: ο Χριστός δεν είναι λυτρωτής του ανθρώπου μόνο με την δικανική έννοια της εξαγοράς της αμαρτίας. Οι όροι Λυτρωτής και Σωτήρας ταυτίζονται και το ρήμα «σώζω» σημαίνει επίσης και «θεραπεύω». Γι αυτό οι Πατέρες από τον πρώτο αιώνα απέδωσαν στον Χριστό το προσωνύμιο «Ιατρός των ψυχών και των σωμάτων». Αυτός κομίζει σε κάθε βαπτιζόμενο την θεραπεία στην ασθενούσα ανθρώπινη φύση του. Κάθε χριστιανός για να οικειοποιηθεί την Θεία Χάρη οφείλει να ασκηθεί διάγοντας πνευματική ζωή. Η άσκηση είναι το μέσο θεραπείας και επιστροφής της νοσούσας ανθρώπινης φύσης στην προπτωτική μακαριότητα.

 Σχ.: 14Χ21, Σελ. 656, Τιμ.: 18 € (έκαστος).

Οι Νεομάρτυρες του Γένους,
μια μνημειώδης επετειακή έκδοση
Αγαθάγγελος ( Χαραμαντίδης), Μητροπολίτης Φαναρίου

Συναξαριστικός εικονογραφημένος Τόμος – ένα εισοδικό στην πίστη και τη μαρτυρία του ζώντος Τριαδικού Θεού, την ιστορία της Πατρίδας μας και του Γένους των Ελλήνων που αποδεικνύει την κοινή πορεία και αδιατάρακτη ενότητα Ελληνισμού και Ορθοδοξίας όπως αυτή εκφράστηκε από τους Αγωνιστές του 1821. Η έκδοση περιλαμβάνει Συναξάρια όλων των Νεομαρτύρων που αποτέλεσαν την ψυχή του αγώνα, αφιέρωμα στην άλωση της Πόλης και τον τελευταίο αυτοκράτορα Κωνσταντίνο ΙΑ’ Παλαιολόγο.

Σχ. 25x27, Σελ. 440, Τιμ.30 €.

Η Εκκλησία Κωνσταντινουπόλεως και η Μεγάλη Επανάστασις του 1821
Χρυσόστομος (Παπαδόπουλος) †, Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος

Ένα ανέκδοτο κείμενο του αοιδίμου Αρχιεπισκόπου Αθηνών, το οποίο πρωτοδημοσιεύθηκε το 1950 στο περιοδικό ΘΕΟΛΟΓΙΑ και αποτελεί μία απόλυτα εμπεριστατωμένη επιστημονική μονογραφία με πηγαίο υλικό, σχετικά με τον καθοριστικό ρόλο της Εκκλησίας στην Εθνεγερσία του 1821. Η εισαγωγή του Πανιερ. Μητροπολίτου Φαναρίου αποτελεί μια ακαδημαϊκού επιπέδου απάντηση σε ιδεοληπτικές καινοφανείς και αβάσιμες επιστημονικά θεωρίες που αποσκοπούν στην υποβάθμιση του ρόλου της Εκκλησίας και στην ιστορική παραγραφή του άρρηκτου δεσμού Ελληνισμού και Ορθοδοξίας.

Σχ. 14x21, Σελ. 104, Τιμ. 6 €.

Επιστολή των αγωνιζόμενων Ελλήνων προς τους ηγεμόνες της Ευρώπης κατά το 1821

Η Επιστολή που απέστειλαν οι αγωνιζόμενοι Έλληνες προς το Συμβούλιο της Βερόνας (1822), στην οποία παρουσιάζουν με ανάγλυφο τρόπο τα δεινά του Ελληνικού Λαού και τους λόγους της Επαναστάσεως. Το κείμενο, το οποίο διέσωσε ο ιστορικός Σπυρίδων Ζαμπέλιος, αποτελεί κυριολεκτικά ομολογία πίστεως και επισημαίνει το δίκαιο του Αγώνα. Η Αναφορά, που είναι γραμμένη στην αρχαία αττική διάλεκτο, αποδόθηκε στη Νέα Ελληνική Γλώσσα και μεταφράσθηκε στην Αγγλική και Γαλλική γλώσσα από συνεργάτες της Αποστολικής Διακονίας με σκοπό να αποσταλεί σε όλα τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και στις Ηγεσίες των Ευρωπαϊκών και Χριστιανικών Χωρών.

Σχ. 21x24, Σελ. 80, Τιμ. 7 €.

Η πύλη του χρόνου και η αποστολή των πέντε- Ένα ταξίδι στο Μεσολόγγι της ελευθερίας
Πηνελόπης Μωραΐτου - εἰκονογράφηση: Πέγκυ Φούρκα

Ένα μοναδικό οδοιπορικό - κατηχητικό βιβλίο για τους μικρούς μας φίλους αφιερωμένο στην ιερά και μαρτυρική πόλη του Μεσολογγίου κατά την διάρκεια της πολύμηνης πολιορκίας της από τα οθωμανικά στρατεύματα και την αυτοθυσία των κατοίκων της, ανδρών γυναικών και παιδιών, οι οποίοι αντλούσαν δύναμη και θάρρος στον υπέρ πάντων αγώνα τους από την πίστη στο Θεό και το όραμα για μία ελεύθερη πατρίδα. Ένα βιβλίο- ύμνος στις αξίες επί των οποίων στηρίχθηκε η θυσιαστική προσφορά όλων των αγωνιστών για την απελευθέρωση της πατρίδος μας από τον οθωμανό δυνάστη στις πιο συγκινητικές στιγμές του αγώνα των «ελεύθερων –πολιορκημένων». Το συνοδευτικό υλικό προς χρήση του κατηχητή για τη διδασκαλία του παρόντος βιβλίου έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της Αποστολικής Διακονίας στον τομέα Κατηχήσεως και πρόκειται να εκδοθεί σε έντυπη μορφή στο προσεχές διάστημα.

Σχ. 21Χ29, Σελ. 208, Τιμ. 12 €.

Γρηγόριος Ε’ – Ο μαρτυρικός Πατριάρχης
Αθηνά Ντάσιου - Γιάννου
Εικονογράφηση: Αθηνά Κοντογιάννη

Ο βίος του εθνομάρτυρα Γρηγορίου Ε΄, ο οποίος βρήκε μαρτυρικό θάνατο από τους Οθωμανούς δυνάστες την αυγή της Επαναστάσεως της Εθνικής παλιγγενεσίας. Οι μικροί φίλοι μας θα γνωρίσουν αυτήν την εμβληματική μορφή του Έθνους και της Ορθοδοξίας που συνδύασε την βαθύτατη χριστιανική πίστη με τη θυσιαστική προσφορά του στον καταπιεσμένο Ελληνισμό της εποχής.
Σχ. 17Χ24, Σελ. 48, Τιμή: 7 €

Δ΄ Κυριακή Νηστειών

†   Μνήμη τοῦ ὁσίου πατρός ἡμῶν ᾿Ιωάννου, συγγραφέως τῆς Κλίμακος

Μητροπολίτου Φαναρίου Αγαθαγγέλου,
Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας, Μάρτιος,
Αθήνα 2005, σελ. 285-286

῾Ο ῞Οσιος ᾿Ιωάννης τῆς Κλίμακος ἐγεννήθηκε περί τό ἔτος 525 μ.Χ. καί ἦταν υἱός εὐσεβοῦς καί εὔπορης οἰκογένειας. ῎Ελαβε πλούσια μόρφωση, γι᾿ αὐτό καί τόν ἀποκαλοῦσαν « σχολαστικό», ἀλλά σέ ἡλικία δεκαέξι ἐτῶν, ἀφοῦ ἐγκατέλειψε τόν κόσμο, παραδόθηκε στήν πνευματική καθοδήγηση τοῦ Γέροντος Μαρτυρίου, στό ὄρος Σινᾶ, ὅπου ἔμεινε μέχρι τό θάνατό του.

Στή συνέχεια ἐπισκέφθηκε μοναχικές κοινότητες στή Σκήτη καί Ταβέννιση τῆς Αἰγύπτου, ἀργότερα δέ ἐγκαταστάθηκε σέ κελλί τῆς ἐρήμου τοῦ Σινᾶ, πού ἀπεῖχε δύο ὧρες ἀπό τή μονή τῆς ῾Αγίας Αἰκατερίνης.

῾Ο βιογράφος τοῦ ῾Οσίου ᾿Ιωάννου, Δανιήλ ὁ Ραϊθηνός, μᾶς δίνει μερικές πληροφορίες γιά τό βίο του, κυρίως ὅμως μᾶς παρουσιάζει τό πῶς ἀναδείχθηκε δεύτερος Μωϋσῆς καθοδηγώντας τούς νέους ᾿Ισραηλίτες ἀπό τή γῆ τῆς δουλείας στή γῆ τῆς ἐπαγγελίας. Μέ τή λίγη τροφή ἐνίκησε τό κέρας τοῦ τύφου τῆς οἰήσεως καί τῆς κενοδοξίας, πάθη πολύ λεπτά καί δυσδιάκριτα γιά τούς ἀνθρώπους πού ἐμπλέκονται στίς κοσμικές ἐνασχολήσεις. Μέ τήν ἡσυχία, νοερά καί σωματική, ἔσβησε τή φλόγα τῆς καμίνου τῆς σαρκικῆς ἐπιθυμίας. Μέ τή Χάρη τοῦ Θεοῦ καί τό δικό του ἀγώνα ἐλευθερώθηκε ἀπό τή δουλεία στά εἴδωλα. ᾿Ανέστησε τήν ψυχή του ἀπό τό θάνατο πού τήν ἀπειλοῦσε. Μέ τήν ἀπονέκρωση τῆς προσπάθειας καί μέ τήν αἴσθηση τῶν ἀύλων καί οὐρανίων ἔκοψε τά δεσμά τῆς λύπης. ῾Ο ῞Οσιος ᾿Ιωάννης ἔγινε ὁ κατ᾿ ἐξοχήν ἄνθρωπος, ὁ ὑπό τοῦ Θεοῦ πλασμένος καί ὑπό τοῦ ῾Αγίου Πνεύματος ἐν Χριστῷ ᾿Ιησοῦ ἀνακαινισμένος. Καί μέ ὅσα ἔγραψε δέν μετέφερε σέ μᾶς μόνο τίς ἀνθρώπινες γνώσεις ἀλλά τήν ἴδια του τήν ὕπαρξη, γι᾿ αὐτό ὁ λόγος του εἶναι ἀφοπλιστικός καί θεραπευτικός.

Μετά ἀπό σαράντα χρόνια ἄσκηση στήν ἔρημο, σέ προχωρημένη πλέον ἡλικία, ἐξελέγη ἡγούμενος τῆς μονῆς Σινᾶ, ἐνῶ πρός τό τέλος τοῦ βίου του ἀποσύρθηκε πάλι στήν ἔρημο, ὅπου ἐκοιμήθηκε ὁσίως μέ εἰρήνη σέ λικία ἑβδομήντα ἐτῶν, κατά τό ἔτος 600 μ.Χ.

῾Η μνήμη του ἑορτάζεται, ἐπίσης, τήν Δ’ Κυριακή τῶν Νηστειῶν.

῾Ο ῞Οσιος ᾿Ιωάννης ἔγραψε δύο περίφημα συγγράμματα· τήν « Κλίμακα» καί τό « Λόγο πρός τόν ποιμένα». ῾Η « Κλίμακα» εἶναι συνέχεια τῶν ἡσυχαστικῶν κειμένων τῆς ᾿Εκκλησίας. ῾Ο ῞Οσιος ᾿Ιωάννης παρουσιάζει τά στάδια τῆς τελειώσεως σέ τριάντα κεφάλαια. Τήν ἰδέα τῆς κλίμακος ἐμπνεύσθηκε ἀπό τό ὅραμα τοῦ ᾿Ιακώβ, τόν δέ ἀριθμό τριάντα ἀπό τήν ἡλικία τῆς ὡριμότητας κατά τήν ὁποία ὁ ᾿Ιησοῦς Χριστός ἄρχισε τή δημόσια δράση Του.

Κατ᾿ ἀρχάς περιγράφει τό πρῶτο στάδιο τῆς μοναχικῆς ζωῆς, πού συνίσταται στήν ἀναχώρηση ἀπό τόν κόσμο καί ἀπό καθετί πού ὑπενθυμίζει τόν κόσμο, τήν ξενιτεία. ῎Επειτα ἔρχεται ἡ περιγραφή τοῦ ἀγῶνος τοῦ ἀσκητοῦ μεταξύ τῶν ἀρετῶν καί κακιῶν, οἱ ὁποῖες περιγράφονται ἀνάμεικτες· λύπη, ὑπακοή, μετάνοια, μνήμη θανάτου, κατά Θεόν πένθος, ἀοργησία, μνησικακία, καταλαλιά, σιωπή. Τά τελευταῖα κεφάλαια ὁμιλοῦν γιά τήν ἐν ἀγάπῃ τελείωση, τήν ησυχία καί τήν ἐσωτερική προσευχή.

† Μνήμη του Ευαγγελισμού της Υπεραγίας Θεοτόκου

Μητροπολίτου Φαναρίου Αγαθαγγέλου,
Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας, Μάρτιος,
Αθήνα 2005, σελ.242-246

Η λειτουργική παράδοση και ορθόδοξη πνευματικότητα τοποθετούν σε ιδιαίτερη θέση τη σημερινή εορτή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. Και είναι αλήθεια ότι οι θεομητορικές εορτές πλουτίζουν τη λειτουργική μας ζωη, γιατί ο λαός του Θεού πάντοτε ατενίζει με ιδιαίτερη αγάπη και σεβασμό τη μεσίτρια του ουρανού. Οι θεολογικοί λόγοι και ύμνοι στην Κυρία Θεοτόκο είναι σε τελευταία ανάλυση δοξολογία στον Λόγο του Θεού, που έγινε άνθρωπος για τη σωτηρία του ανθρώπινου γένους.

Το μόνο όνομα της Θεοτόκου, Μητέρα του Θεού, περιέχει όλο το μυστήριο της οικονομίας της σωτηρίας, λέγει ο Αγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός. Αποδεικνύεται έτσι ότι Μητέρα του Χριστού αποκαλύπτεται στους πιστούς ως κατ εξοχήν μάρτυς του γεγονότος, πως ο Θεός προσέλαβε πραγματικά την ανθρώπινη φύση, στην οποία άνοιξε το δρόμο της σωτηρίας. Σωτηρία που αποβαίνει πραγματικότητα και γεγονός που σημαίνει την έλευση της Βασιλείας του Θεού. Σε μία ομιλία του ο Βασίλειος Σελευκείας σημειώνει χαρακτηριστικά· «Θεοτόκος εστί τε και λέγεται. Αρα τις εστι ταύτης υψηλοτέρα υπόθεσις;... ως γαρ ουκ έστιν εύκολον νοείν τε και φράζειν Θεόν, μάλλον δε καθάπαξ αδύνατον, ούτως το μέγα της Θεοτόκου μυστήριον, και διανοίας και γλώττης εστίν ανώτερον. Επεί ουν Θεόν σαρκωθέντα τεκούσα Θεοτόκος ονομάζεται».

Το πρόσωπο της Θεοτόκου δεν νοείται ανεξάρτητα από το ανθρώπινο γένος. Η Θεοτόκος είναι ο υγιής καρπός της ανθρώπινης φύσεως και καλύτερη προσφορά των ανθρώπων στον Χριστό. Στην προσφορά όλης της κτίσεως συμμετέχουμε και εμείς με την Παναγία. Ο αγιογράφος, όταν αγιογραφεί στην κόγχη του Ιερού Βηματος την Πλατυτέρα, δεν θέλει να εικονίσει μόνο την Παναγία, αλλά όλη την Εκκλησία που έχει κέντρο της τον Χριστό. Η Παναγία έγινε Εκκλησία και εγέννησε την Εκκλησία. Ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος λέγει ότι ο Κύριος « ενανθρωπήσας σάρκα Εκκλησίας προσέλαβε». Είναι δε χαρακτηριστικό ότι ο Άγιος Κυριλλος Ιεροσολύμων συνδέει το πρόσωπο της Θεοτόκου με την έννοια της Εκκλησίας, γι' αυτό λέγει· « υμνούμεν την αειπάρθενον Μαρίαν, δηλονότι την αγίαν Εκκλησίαν». Η αναφορά, λοιπόν, στην Παρθένο Μαρία υπενθυμίζει την χαρά της λυτρώσεως του ανθρώπου από τον Χριστό, γιατί εκείνη υπηρέτησε πιστά το μυστήριο της σωτηρίας μας. Η αγνή και άσπιλη Παρθένος, πιστή και ταπεινή κόρη της Βηθλεέμ, μπροστά στα μάτια του Θεού ευρέθηκε ως «μόνη εν γυναιξί ευλογημένη και καλή». Αυτήν διάλεξε ο Ουράνιος όταν ήλθε το πλήρωμα του χρόνου και «ο Λόγος σαρξ εγένετο».

Ο φιλάνθρωπος και ελεήμων Θεός μας, που πάντοτε φροντίζει το γένος των ανθρώπων, επειδή είδε το έργο που έπλασε με τα χέρια Του να είναι υπόδουλο στο διάβολο, θέλησε να αποστείλει τον Υιό Του τον Μονογενή, τον Κύριο μας Ιησού Χριστό, για να το απολυτρώσει από τα χέρια του διαβόλου. Επειδή όμως δεν θέλησε να το μάθει, όχι μόνο ο Σατανάς, αλλά και οι ίδιες οι ουράνιες δυνάμεις, σε έναν από τούς Αρχαγγέλους, στον ένδοξο Γαβριήλ εκμυστηρεύθηκε το μυστήριο. Προοικονομεί δε ότι η Αγία Παρθένος θα γεννήσει αγνή και καθαρή, γιατί ήταν άξια τέτοιου καλού. Όταν ο Θεός Πατέρας ευδόκησε να πραγματοποιήσει «το χρόνοις αιωνίοις σεσιγημένον μυστήριον», «το μυστήριον το κεκρυμμένον από των αιώνων και των γενεών», το μυστήριο της Θείας Οικονομίας, για τη λύτρωση του ανθρώπινου γένους, μόνο αυτή εδέχθηκε τη θεία αποκάλυψη του μυστηρίου και εκρίθηκε ικανή να υπηρετήσει το έργο της σωτηρίας.

Μέσα στο χώρο της Εκκλησίας, στην πίστη και τη δογματική της διδασκαλία, ο Ευαγγελισμός είναι της «σωτηρίας ημών το κεφάλαιον και του απ' αιώνος μυστηρίου φανέρωσις». Ο Άγγελος ανακοινώνει και ευαγγελίζεται την θεία βουλή. Αλλά η Παρθένος δεν σιωπά. Ανταποκρίνεται στη θεία κλήση με ταπείνωση και πίστη· « Ιδού δούλη Κυρίου· γένοιτό μοι κατά το ρήμά σου». Η θεία βουλή γίνεται δεκτή και βρίσκει ανταπόκριση. Και αυτή ανθρώπινη ανταπόκριση είναι ό,τι ακριβώς χρειάζεται σ' αυτό το σημείο. Η υπακοή της Παναγίας αντισταθμίζει την ανυπακοή της Εύας. Μ' αυτή την έννοια Παρθένος είναι η δεύτερη Εύα και ο Υιός της ο δεύτερος Αδάμ. Όπως η Εύα εξαπατήθηκε από το λόγο ενός αγγέλου, για να φύγει από τον Θεό παραβαίνοντας το λόγο Του, έτσι η Παναγία εδέχθηκε τον Ευαγγελισμό από το λόγο ενός Αγγέλου, έτσι ώστε να φέρει τον Θεο μέσα της, υπακούοντας στο λόγο Του.

«Δια της Εύας ο θάνατος, δια της Μαρίας Ζωή», κηρύττει ο Αγιος Ιερώνυμος. Αυτή η υπακοή και χαρούμενη αποδοχή του λυτρωτικού σκοπού του Θεού ήταν μια πράξη ελευθερίας. Ήταν ελευθερία υπακοής και όχι πρωτοβουλία, ελευθερία αγάπης και λατρείας, ταπεινώσεως και εμπιστοσύνης. Κατά τις μέρες της δημιουργίας του κόσμου, όταν ο Θεός εξέφερε το ζωντανό και παντοδύναμο λόγο Του «γενηθήτω», ο λόγος του Δημιουργού παρήγαγε εντός του κόσμου τα όντα. Αλλά την μέρα εκείνη, οποία δεν έχει την όμοιά της από της υπάρξεως του κόσμου, όταν η θεία Μαρία προσέφερε το σεμνό και υπάκουο « Γένοιτο», ο λόγος του δημιουργήματος κατέβασε στον κόσμο το Δημιουργό. Εδώ ο Θεός και πάλι προφέρει το λόγο Του· «Θα συλλάβεις, θα γεννήσεις υιό και θα τον ονομάσεις Ιησού. Αυτός θα γίνει μέγας και θα ονομασθεί Υιός του Υψίστου. Σε Αυτόν θα δώσει ο Κυριος ο Θεός το θρόνο του Δαυΐδ, του προπάτορά Του. Θα βασιλεύσει για πάντα στους απογόνους του Ιακώβ και βασιλεία Του δεν θα έχει τέλος». Η Θεοτόκος αποδέχεται το θέλημα του Θεού και το αποτέλεσμα θα είναι τόσο θαυμαστό. Αυτή η υπακοή είναι μεγαλειώδης δύναμη, είναι καθαρή και τέλεια αφοσίωση της Μαρίας στον Θεό, αφοσίωση της θελήσεώς της, της σκέψεώς της, της ψυχής της και της όλης υπάρξεώς της και όλων των δυνάμεών της, όλων των πράξεών της, των ελπίδων της και των προσδοκιών της.

Οι αρχές της εορτής του Ευαγγελισμού δεν είναι επακριβώς γνωστές. Το γεγονός ότι η Αγία Ελένη έκτισε στη Ναζαρέτ βασιλική, στην οποία περιελαμβανόταν κατά παράδοση ο οίκος της Θεοτόκου, όπου αυτή εδέχθηκε τον Ευαγγελισμό, επέδρασε ίσως στη σύσταση τοπικής εορτής. Οι πρώτες μαρτυρίες περί αυτής ευρίσκονται στον Άγιο Πρόκλο, Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, το 430 μ.Χ., και στο Πασχάλιον Χρονικόν (624 μ.Χ.), όπου χαρακτηρίζεται ως συσταθείσα στις 25 Μαρτίου από τους θεοφόρους διασκάλους. Η μεγαλοπρεπής πανήγυρη του Ευαγγελισμού ετελείτο από τους Βυζαντινούς στο ναό των Χαλκοπρατείων, όπου παρίσταντο και οι αυτοκράτορες. Κατά τον 15ο αιώνα μ.Χ. Παννυχίδα ετελείτο στο παλάτι.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία κατά τους αγώνας του Έθνους

Καραθανάση Ε. Αθανασίου
Ἡ συμβολή τῆς Ἐκκλησίας καί τοῦ ἱεροῦ κλήρου εἰς τήν διαμόρφωσιν τῆς νεοελληνικῆς ταυτότητος,
Εκδ. Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος, Αθήνα, 2005, σελ. 97-110.

Κατά την μακρά βυζαντινή περίοδο η Εκκλησία και η Πολιτεία, ο Πατριάρχης και ο Αυτοκράτωρ, συμπορεύθηκαν με αγαστή συνεργασία συνιστώντας έκτοτε την καλούμενη αρχή της συναλληλίας, αυτή δηλ. που εξακολουθεί υφισταμένη ως σήμερον και η οποία κατ’ ουδένα λόγο πρέπει να διαρραγεί, εφ’ όσον αυτές οι δύο έννοιες μολονότι διακριτές, συμπορεύονται, διότι αυτή είναι η συνείδηση του λαού ερειδομένη επί της ιστορικής πραγματικότητος. Και κακώς υπήρξαν σκέψεις, ελαχίστων ευτυχώς, για υπονόμευση της Εκκλησίας και καλώς έπραξε η Πολιτεία στο πολύ πρόσφατο παρελθόν και απέρριψε σκέψεις ή εισηγήσεις ορισμένων, ελαχίστων επαναλαμβάνω, για τον διαχωρισμό των δύο εννοιών. Και υπενθυμίζω ότι αυτή η ταύτιση των δύο εννοιών εκκινεί από τους βυζαντινούς χρόνους και γιγαντώνεται κατά την μακρά Τουρκοκρατία, αφού η Εκκλησία, ελλείψει πολιτικής αρχής με την πολιτική πτώση του Βυζαντίου, καθίσταται αυτή η πολιτική, η Εθναρχική, η του Γένους αρχή, προστάτης και υπερασπιστής του υπόδουλου Γένους και από αυτήν εκκινούν και τελειώνουν τα πάντα. Ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως κατέλαβε την θέση του χαμένου αυτοκράτορος με έμβλημα τον δικέφαλο αετό και το Πατριαρχείο καθίσταται κράτος εν κράτει στην ευρεία Οθωμανική αυτοκρατορία. Και απορούσαν Ευρωπαίοι συνάδελφοι της Ιστορίας, και δη ορισμένοι της Εκκλησιαστικής, όταν σε συνέδριο στην Σιέννα της Ιταλίας για την ιστορία του κλήρου, ο υπογραφόμενος εξέθεσε την ταύτιση αυτή Ελληνισμού και Ορθοδοξίας, μοναδικό ούτως ή άλλως παράδειγμα ταυτίσεως πολιτικής και θρησκευτικής εννοίας στην Ευρώπη. Και το γένος εσώθη υπό την σκέπην της Εκκλησίας και το Πατριαρχείο κατέστη σύμβολο ενώσεως στις ιδέες της πίστεως και της Πατρίδος ως κέντρο εθνικής περισυλλογής. Αυτό ήταν το υπεύθυνο εθνικό κέντρο έναντι του Οθωμανού κατακτητού, εκμεταλλευόμενο και τα παραχωρηθέντα υπό του Μωάμεθ Πορθητή προνόμια στον πρώτο Πατριάρχη του δούλου Γένους Γεννάδιο Σχολάριο. Τουτοιοτρόπως συνέστησε σχολεία με πρώτη την Πατριαρχική Ακαδημία Κωνσταντινουπόλεως το 1454 επί των ερειπίων της Κωνσταντινουπόλεως, συνέστησε την κοινοτική οργάνωση, τις περιώνυμες κοινότητες της Τουρκοκρατίας, των οποίων επικεφαλής ήταν ο εκάστοτε τοπικός επίσκοπος ή στην ύπαιθρο οι ιερείς, σε μια πρωτοφανή δημοκρατική οργάνωση. Συνετελέσθη, κατά ταύτα και απετελέσθη γύρω από την Εκκλησία πνευματικός και διοικητικός οργανισμός που προστάτευε τους πιστούς από το μίσος και τις αδικίες των Μουσουλμάνων που καταπατούσαν αυθαιρέτως με διάφορες προφάσεις κάθε δίκαιο και προνόμιο των Χριστιανών. Η βαρεία δουλεία ελαφρύνθηκε με τη βοήθεια της Εκκλησίας, η οποία, ούτως ή άλλως υφίστατο πρώτη αυτή τις αυθαιρεσίες των Οθωμανών.

Έμοιαζαν οι πρώτες δεκαετίες μετά το 1453 με τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες και τα μαρτύρια των πρώτων χριστιανών. Πατριάρχες, αρχιερείς, ιερείς, λαός εμαρτύρουν σχεδόν καθημερινά. Μες απ’ αυτήν την οδύνη ενεφανίσθησαν οι νεομάρτυρες, των οποίων η μαρτυρία φθάνει ως το 1922 στην φωτιά και στην αντάρα της Μικρασιατικής καταστροφής. Και υπό αυτή την κατάσταση των πραγμάτων παρουσιάσθη και το φαινόμενο των κρυπτοχριστιανών, εκείνων δηλ. που δεχόμενοι εξωτερικώς το Ισλάμ διεφύλαττον εις το βάθος της ψυχής τους την χριστιανική πίστη. Τα τοπικά γεωγραφικά όρια από το 1453 έως το 1922 ήρθησαν δια της Εκκλησίας, καθ’ όσον τους χριστιανούς ένωνε η πίστη, η οποία σφυρηλατούσε και την εθνική συνείδηση, καθ’ όσον η Εκκλησία διεκράτησε την πνευματική ελευθερία των ελευθέρων Ελλήνων, αναζωογόνησε την εθνική παράδοση και κρυφίως ή φανερώς ενίσχυε το όραμα της ελευθερίας. Μετά μάλιστα την ναυμαχία της Ναυπάκτου το 1571 οι Μητροπολίτες Μονεμβασίας Μακάριος Μελισσηνός, ο Ρόδου, ο Παλαιών Πατρών Γερμανός, ο Νάξου και ο Μυτιλήνης τίθενται επικεφαλής επαναστατικών κινημάτων. Οι περισσότεροι μάλιστα, όπως και πολλοί ιερείς έχουν τραγικό τέλος- παλουκώνονται ή σφαγιάζονται με γιαταγάνια. Τον Ιούνιο του 1576 σημειώνονται νέες επαναστάσεις στην Μακεδονία και στα νότια Βαλκάνια, όπου πρωταγωνιστούσαν ο αρχιεπίσκοπος Αχρίδος Ιωακείμ, ο Βελεσσών Φώτιος, ο Βελεγράδων στην Β. Ήπειρο Νεκτάριος και ο Καστορίας Σωφρόνιος.. Ζητούν μάλιστα την βοήθεια του ηγέτου των Δυτικών Don Juan de Austria αλλά μάταια. Στην ίδια γραμμή κινήθηκε και ο Μητροπολίτης Δαλματίας, Ιταλίας, Αμβρακίας, Σικελίας Τιμόθεος που επίεζε τον Πάπα Πίο Ε΄ να συνασπίσει τις χριστιανικές δυνάμεις κατά των Οθωμανών.

Βλέπουμε ότι οι επίσκοποι έχουν και πολιτικοστρατιωτικό ρόλο.

Αλλά και οι διάδοχοί τους, ο Αχρίδος Αθανάσιος από την Μάνη και ο Νεκτάριος, προσπαθούν να ξεσηκώσουν τους Χειμαρριώτες το 1596, ενώ λίγο νωρίτερα, το 1582, ο πρωτοπαπάς Μάνης Μουρίσκος στη Μάνη το αυτό πράττει συνεννοούμενος με τους Ισπανούς. Στα βόρεια Βαλκάνια μετά το 1597 ο Μητροπολίτης Τυρνόβου στη Βουλγαρία Διονύσιος Ράλλης συνεργαζόταν με τον Βαλκάνιο ήρωα Μιχαήλ Γενναίο ξεσηκώνοντας τους βαλκανικούς λαούς. Λίγο αργότερα, το 1601 ο πρώην Μητροπολίτης Λακεδαιμονίας Χρύσανθος Λάσκαρις και ο διάδοχός του Διονύσιος συνεννοούνταν με τον δούκα του Nevers Κάρολο Γονζάγα και οργάνωναν νέο επαναστατικό κίνημα με τους Μανιάτες και λοιπούς Πελοποννησίους.

Και φυσικώ τω λόγω η Εκκλησία ήτο η πρωτοστάτης δύναμις των επανειλημμένων εθνικών εξεγέρσεων και θα αναφέρουμε, μεταξύ άλλων, την τολμηρή επανάσταση του 1600 και 1611 του Μητροπολίτου Τρίκκης – Λαρίσσης Διονυσίου, φιλοσόφου, κατά την οποία, πλην αυτού και άλλων αρχιερέων και κληρικών, εμαρτύρησε και ο επίσκοπος Φαναρίου και Νεοχωρίου Σεραφείμ. Ήτο η εποχή που στον Οικουμενικό θρόνο ευρισκόταν ο εθνομάρτυς Κύριλλος Λούκαρις που αγωνιζόταν κατ’ εκείνη την εποχή και κατά της διεισδύσεως των Καθολικών στην Ελληνική Ανατολή, οι οποίοι με τους Ιησουίτες, έκλεπταν τις ψυχές των υποδούλων. Τελικώς ο Λούκαρις υπέστη μαρτυρικό θάνατο από τους γενίτσαρους, συνεργεία των Ιησουιτών. Κι ενώ οι Έλληνες άρχισαν τις απόπειρες εξεγέρσεως και άρχισε και η μακρά γραμμή των απαγχονισμών και στραγγαλισμών Πατριαρχών και αρχιερέων ως ο Πατριάρχης Παρθένιος Β΄ το 1650, το 1657 ο Παρθένιος Γ΄ και το αυτό έτος ο Γαβριήλ και ο εκ Βερροίας Κύριλλος Κονταρής. Και ήτο η εποχή που η Εθνάρχουσα Εκκλησία στρεφόταν προς την ομόδοξη Ρωσία ιδιαιτέρως από της εποχής του Κύριλλου Λουκάρεως , ως προκύπτει και από την αλληλογραφία του με τους Ρώσους τσάρους. Και ήτο ο αυτός Πατριάρχης και οι διάδοχοί του που προστάτευσαν όχι μόνο τον Ελληνικό λαό αλλά και τους ομοδόξους Βαλκανίους και Ρώσους από την λύμη της Ουνίας, η οποία, ως μη ώφειλε, δραστηριοποιείται και μετά την πτώση του σοσιαλισμού στις χώρες αυτές. Ο αυτός Κύριλλος Λούκαρις και οι διάδοχοί του, αλλά και οι Πατριάρχες Ιεροσολύμων, με κύριους πρωταγωνιστές τον Διονύσιο Νοταρά († 1707) και τον ανεψιό του Χρύσανθο, προστάτευσαν τα ιερά προσκυνήματα στην Παλαιστίνη, μέσω μάλιστα και του εξ απορρήτου Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου.

Διαβάστε περισσότερα

Aφιέρωμα 1821

Αφιέρωμα στη Μεγάλη Τεσσαρακοστή