Οι άγγελοι και η αποστολή τους   
Jean Daniélou

Η κλασική πραγματεία αγγελολογίας του περίφημου πατρολόγου Jean Daniélou στην οποία εξετάζεται η πολύπλευρη αποστολή των αγγέλων: από την κοινοποίηση του Νόμου και την πνευματική προετοιμασία των εθνών, έως τη συμμετοχή τους στο σωτηριολογικό σχέδιο του Θεού και τον ρόλο τους τόσο στον λειτουργικό βίο της Εκκλησίας, όσο και στη ζωή κάθε πιστού ξεχωριστά. Το έργο καλύπτει ένα μεγάλο κενό στην ελληνόγλωσση βιβλιογραφία. Εντυπωσιακή είναι η χρήση πατερικών κειμένων και ο εύληπτος τρόπος με τον οποίο παρουσιάζεται η περί αγγέλων διδασκαλία της Εκκλησίας μας.

Σχ. 14Χ24, Σελ. 174, Τιμή: 6€.

Περί επιμελείας ψυχής- Ένδεκα Ομιλίαι
Αγίου Νεκταρίου Πενταπόλεως

Κυκλοφορούνται σε επανέκδοση οι μνημειώδεις για την ορθόδοξη ποιμαντική του 20ου αιώνα ένδεκα ομιλίες του αγίου σχετικά με τη φύση της ψυχής, τους τρόπους επιμελείας της και τη βιωματική σχέση που αναπτύσσει με τον Τριαδικό Θεό στη μυστηριακή ζωή της Εκκλησίας.

Σχ. 12Χ19, Σελ. 128, Τιμ. 6€.

Ανέκδοτες Επιστολές Αγίου Νεκταρίου Πενταπόλεως
Κλεόπα Στρογγύλη, Μητροπολίτου Σουηδίας

Δίτομη περισπούδαστη μελέτη, περιέχουσα την ανέκδοτη αλληλογραφία του Αγίου Νεκταρίου, την οποία απέστειλε σε διάφορα πρόσωπα κατά την δεκατετραετή διακονία του ως Διευθυντού της Ριζαρείου Εκκλησιαστικής Σχολής. Η ανέκδοτη αλληλογραφία του αναδεικνύει άγνωστες πτυχές του πολυσχιδούς εν Χριστώ βίου του νεοφανούς φωστήρα της Ορθοδόξου Εκκλησίας.

Τομ . Α΄ Σχ. 17Χ24, Σελ. 880, Τιμ. 22€	Τόμ . Β΄ Σχ. 17Χ24, Σελ. 808, Τιμ. 22€.

Άγιος Νεκτάριος Κεφαλάς, Μητροπολίτης Πενταπόλεως
Τόμοι Α΄& Β΄ (Αγγλική έκδοση)
Σεβ. Μητροπολίτου Σουηδίας & Σκανδιναυ ΐας κ. Κλεόπα

Το δίτομο έργο του Σεβ. Μητροπολίτου Σουηδίας & Σκανδιναυΐας κ. Κλεόπα για τον βίο του Αγίου Νεκταρίου αποτελεί επισφράγισμα της αγάπης και του οφειλομένου σεβασμού του συγγραφέως προς τον αοίδιμο ιεράρχη, αλλά και μία εμβριθή μελέτη, μία πραγματική «εγκυκλοπαίδεια», στην οποία παρουσιάζονται άγνωστες μέχρι σήμερα πτυχές του βίου του Αγίου, η πολυδιάστατη διακονία του και η ακλόνητη πίστη του, ακόμη και κατά τις διώξεις τις οποίες υπέστη. Ο «Άγιος του 20ου αιώνα» με τον κατά Χριστόν βίο του κατέστη διαχρονικό πρότυπο ευσεβείας, αγιότητας και φιλανθρωπίας. Η έκδοση στην αγγλική, έγινε με την ευκαιρία συμπληρώσεως 100 ετών από την οσιακή κοίμησή του το 2020 και την προλογίζουν η Α. Θ. Π. Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος και ο Μακ. Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος.

Α΄ Τόμ. Σχ. 17 x 24, Σελ. 560, Τιμ. 15€	Β΄ Τόμ. Σχ. 17 x 24, Σελ. 688, Τιμ. 15€

Ο μικρός άγγελος ταξιδεύει…
Αθηνά Ντάσιου - Γιάννου

Ο μικρός άγγελος ταξιδεύει σε αυτό το βιβλίο και δείχνει την μεγάλη αγάπη και φροντίδα των αγγέλων για κάθε χριστιανόπουλο, όχι μόνο όσο είναι μικρό, αλλά και όταν μεγαλώσει…

Εικονογράφηση: Αθηνά Κοντογιάννη

Σχ. 22Χ28, Σελ. 36, Τιμ. 6 €.

Ιστορία ενός μικρού αγγέλου
Αθηνάς Ντάσιου - Γιάννου

Ένας μικρός άγγελος κάνει το πρώτο του ταξίδι προς τη γη. Εκεί συναντά ανθρώπους - μικρούς και μεγάλους. Σπέρνει αγαθές σκέψεις, αποτρέπει ατυχήματα, γαληνεύει τους θυμούς και γλυκαίνει τον πόνο των ανθρώπων (ρωσική έκδοση).

Σχ. 22Χ28, Σελ. 28, Τιμ. 6 €

The Orthodox Parish of Saint Catherine in Amsterdam
Athenagoras Peckstadt

Η διδακτορική διατριβή που εκπόνησε ο Σεβ. Μητροπολίτης Βελγίου κ. Αθηναγόρας και υπέβαλε στο Πανεπιστήμιο Radboud του Nijmegen. Πρόκειται για μία εμβριθή επιστημονική μελέτη, η οποία εξετάζει τους λόγους για τους οποίους η αποτελούμενη κυρίως από εμπόρους και φοιτητές ολιγάριθμη ελληνορθόδοξη κοινότητα του Άμστερνταμ ίδρυσε το 1752, κατόπιν αιτήματος στο Οικουμενικό πατριαρχείο, την ορθόδοξη ενορία της Αγίας Ενδόξου Μεγαλομάρτυρος Αικατερίνης, η οποία παρέμεινε δραστήρια μέχρι το 1866 και επανασυστάθηκε από την Ι. Μητρόπολη Βελγίου το 2016 δια της αγοράς κτηρίου, το οποίο στέγασε τον Ιερό Ναό και αίθουσα εκδηλώσεων. Στο έργο παρουσιάζονται οι σχετικές με την Ενορία πηγές της εποχής, οι λόγοι που οδηγούσαν τους Έλληνες από την Ανατολή στην Εσπερία, η ευρεία παρουσία εμπόρων αλλά και φοιτητών σε δυτικά Πανεπιστήμια, η σχέση του πατριάρχη Κύριλλου Λούκαρη με τους Μεταρρυθμισμένους και Προτεστάντες των Κάτω Χωρών, η εκκλησιαστική δομή και λειτουργία της Ενορίας και οι επιφανείς κληρικοί της, η σχέση της Ενορίας με την ρωσική διασπορά της Ολλανδίας, καθώς και η κοινωνική, οικονομική και εκδοτική δραστηριότητα των Ελλήνων του Άμστερνταμ. Πρόκειται για ένα έργο που αναδεικνύει την παρουσία των ελληνορθοδόξων Κοινοτήτων και τη οικονομική, κοινωνική και πνευματική συμβολή τους στην ιστορία της νεότερης και σύγχρονης Ευρώπης.

Σχ. 17 Χ 24, Σελ. 544, Τιμ. 20€

Dogme et Philosophie selon la tradition Orthodoxe
I. La contribution Patristique à l' ontologie Chrétienne
Γεώργιος Δ. Μαρτζέλος, Ομότιμος Καθηγητής Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ)

Ένα πόνημα συστηματικής και πατερικής θεολογίας στη γαλλική γλώσσα, στο οποίο ο Ομότ. Καθηγητής, βασιζόμενος στη θεολογική παράδοση και ερμηνεία των Πατέρων της Εκκλησίας, αναλύει τη σχέση Θεολογίας και Φιλοσοφίας, το ζήτημα της οντολογίας και τις έννοιες της Δημιουργίας, του είναι και του μη – είναι, της ανθρώπινης φύσεως γενικότερα και της ψυχής ειδικότερα, καθώς και την ανθρωπολογική διάσταση του όρου «πρόσωπο».

Σχ. 14Χ21, Σελ. 216, Τιμ. 7€

Επιτομή των Θείων και Ιερών Κανόνων
Ιερομονάχου Δωροθέου Βουλησμά

Η πρωτότυπη συλλογή της κατ’ επιτομήν τροπαρολόγησης των Ιερών Κανόνων του Ιερομονάχου Δωροθέου Βουλησμά (†1819) αποτελεί τον Δ΄ τόμο της σειράς «Βιβλιοθήκη Ελλήνων Νομοκανόνων». Πρόκειται για ένα πρωτότυπο εγχείρημα του εγκρατούς κανονολόγου, ο οποίος δεν αποσκοπούσε στην απλή ψαλμώδηση των Ι. Κανόνων, αλλά σε μία μέθοδο που έκανε τερπνή, ωφέλιμη και αφομοιώσιμη την κατά γράμμα αποστήθισή τους.

Σχ. 14Χ21, Σελ. 2 08 , Τιμ. 15 €

Unpublished Letters of Saint Nectarios of Pentapolis
Cleopas Strongylis, Metropolitan of Sweden

Η Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος προβαίνει στην έκδοση της αγγλικής μετάφρασης της δίτομης περισπούδαστης μελέτης, περιέχουσας την ανέκδοτη αλληλογραφία του Αγίου Νεκταρίου, την οποία απέστειλε σε διάφορα πρόσωπα κατά την δεκατετραετή διακονία του ως Διευθυντού της Ριζαρείου Εκκλησιαστικής Σχολής. Η ανέκδοτη αλληλογραφία του αναδεικνύει άγνωστες πτυχές του πολυσχιδούς εν Χριστώ βίου του νεοφανούς φωστήρα της Ορθοδόξου Εκκλησίας.

Vol . Α Σχ. 17Χ24, Σελ. 656, Τιμ. 20€	Vol . Β Σχ. 17Χ24, Σελ. 656, Τιμ. 20€

† 9 Νοεμβρίου

Μνήμη Αγίου Νεκταρίου Πενταπόλεως

Ο ‘Αγιος Νεκτάριος – Σύντομος επισκόπηση του βίου και του έργου του

Μουτσούλα Ηλία
Επιστημονική Επετηρίς της Θεολογικής Σχολής, ΛΕ΄,
Τιμητικόν αφιέρωμα εις Ι. Κ. Κορναράκην, Μ. Κ. Μακράκην,
Αθήνα 2000, σελ. 125-133

Ο Άγιος Νεκτάριος, κατά κόσμον Αναστάσιος Κεφάλας εγεννήθη την 1ην Οκτωβρίου του 1846 (βεβαίως με το παλαιόν ημερολόγιον) εις την Σηλυβρίαν της Θράκης από γονείς ευσεβείς, τον Δήμον και την Βασιλικήν. Η οικογένεια του απετελείτο εκ πέντε ή εξ ακόμη τέκνων. Την πρώτην εγκύκλιον παιδείαν έλαβεν εις την γενέτειράν του, εν συνεχεία δε μετέβη εις Κωνσταντινούπολη, όπου ηργάσθη εις καπνοπωλείον προς εξοικονόμησιν του επιουσίου άρτου.

Η ιδιαιτέρα αγάπη του προς την Εκκλησίαν και ειδικώτερον προς την μελέτην των συγγραμμάτων των Αγίων Πατέρων της Εκκλησίας εφάνη λίαν ενωρίς. Παραλλήλως προς την κοπιαστικήν εργασίαν του καπνοπωλείου εύρισκε χρόνον να αποδελτιώνη χωρία εκ της Αγ. Γραφής, εκ των αγίων Πατέρων, αλλ’ ακόμη και εκ των Ελλήνων φιλοσόφων. Ταύτα εξέδωσεν αργότερον εις δυο τόμους υπό τον τίτλον «Ιερών και φιλοσοφικών λογίων θησαύρισμα». Θέλων ευθύς εξ αρχής να καταστήση κοινωνούς και τους άλλους των θησαυρών τούτου και μη έχων τα προς τούτο αναγκαία χρήματα ηναγκάζετο, ως ο ίδιος παρατηρεί, «να χρησιμοποιή ως δημοσιογραφικά φύλλα τα χάρτινα καπνοσακκίδια των εν Κωνσταντινουπόλει καπνοπωλών». «Επί ικανού αριθμού τοιούτων φύλλων», παρατηρεί, « έγραφον καθ’ εκάστην διάφορα εκ των θησαυρισθέντων γνωμικών, όπως οι χρώμενοι τούτοις εκ περιέργειας αναγινώσκοντες τα γεγραμμένα, διδάσκωνται τα σοφά και ωφέλιμα».

Από τον χρόνον της εν Κων/λει παραμονής του αναφέρομεν και εν περιστατικόν, το οποίον μνημονεύει ο βιογράφος του μοναχός Αβιμέλεχ και το οποίον μας υπενθυμίζει ανάλογον  περιστατικόν εκ της ζωής του Αγ. Γρηγορίου του Θεολόγου, ότε μετέβαινεν δια σπουδάς εξ Αλεξανδρείας εις Αθήνας.

Ενώ ευρίσκετο εν πλω, εκ Κωνσταντινουπόλεως προς την ιδιαιτέραν του πατρίδα ηγέρθη τόσον φοβερά τρικυμία, ώστε εκινδύνευσε να καταποντισθή μαζί με τους συνεπιβάτας. Και συνεχίζει ο βιογράφος: «Βλέποντας ο Αναστάσιος να σχίζεται και να πέφτη το πανί στη θάλασσα ξαφνικά έβγαλε τη ζώνη του και με αυτή το έδεσε και το συγκρατούσε, παρακαλώντας τον Θεόν με στεναγμούς… “Θεέ μου, σώσε με να σπουδάσω, να γίνω  θεολόγος, για να αποστομώσω αυτούς που υβρίζουν το θείο σου όνομα”. Και το θαύμα έγινε».

Εις ηλικίαν είκοσι ετών εγκαταλείπει την Κων/λιν και αναλαμβάνει καθήκοντα δημοδιδασκάλου εις το χωρίον Λίθειον της Χίου. Εις την θέσιν αυτήν υπηρέτησεν επί μίαν επταετίαν ζων με αυστηράν λιτότητα, κηρύσσων δε ανελλιπώς τον θείον λόγον εις τους ναούς. Την εποχήν εκείνην επεσκέπτετο τακτικώς τον διακρινόμενον δια την αγιότητα του όσιον Παχώμιον, ηγούμενον της ιεράς μονής των αγίων Πατέρων, δια να λαμβάνη συμβουλάς. Εν συνεχεία έχων έμφυτον κλίσιν  προς τον μοναχικόν βίον και την ιερωσύνην εισήλθεν ως δόκιμος μοναχός εις την γνωστήν Νέαν Μονήν της Χίου, όπου εκάρη μοναχός την 7ην Νοεμβρίου του 1876 ονομασθείς Λάζαρος.

Πρέπει να υπογραμμισθή ότι πριν καρή μοναχός εξήντλησε το χρονικόν περιθώριον της τριετίας, συμφώνως προς τους κανόνας των Πατέρων. Ολίγον χρόνον μετά την μοναχικήν του κουράν, δηλ. την 15ην Ιανουαρίου του 1877, εχειροτονήθη διάκονος υπό του μητροπολίτου Χίου Γρηγορίου λαβών το όνομα Νεκτάριος.

Εις την προσπάθειάν του να εξοπλισθή με όλα τα απαραίτητα εφόδια δια την επιτέλεσιν της υψηλής του αποστολής αποφασίζει να συνεχίση τας σπουδάς του. Με χρήματα του εκ Χίου Ιωάννου Χωρέμη μεταβαίνει εις Αθήνας προς ολοκλήρωσιν των γυμνασιακών του σπουδών. Μετά τριετίαν, δηλ. το 1880, ο νεαρός διάκονος επιστρέφει εις την μονήν του όπου μένει εν έτος δια πνευματικόν ανεφοδιασμόν και εν συνεχεία επιστρέφει εις Αθήνας δια να σπουδάση Θεολογίαν, παρ’ ότι, ως παρατηρεί ο πατήρ Θεόκλητος Διονυσιάτης, «ήταν ήδη τέλειος  θεολόγος τόσο από την άποψη των θεολογικών γνώσεων όσον και από την πιο ουσιαστική της βιώσεως της θεολογίας με τις υψηλές αρετές του και την αληθή προσευχή του». Το έτος 1885 έλαβεν ο άγιος το πτυχίον του προλύτου, δηλ. πτυχιούχου, της Θεολογίας. Τα έξοδα των σπουδών εκάλυψεν εν μέρει το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας και εν μέρει υποτροφία την οποίαν έλαβεν από το Πανεπιστήμιον. Ο π. Θεόκλητος Διονυσιάτης, του οποίου το βιβλίον ανέφερα προηγουμένως, δεν κάμνει και τόσον κολακευτικά σχόλια δια την θεολογικήν παιδείαν, η οποία εδίδετο την εποχήν εκείνην από το Πανεπιστήμιον, λόγω του επηρεασμού τον οποίον  είχον δεχθή οι καθηγηταί από προτεστάντας και ρωμαιοκαθολικούς θεολόγους. Και μέχρις ενός βαθμού δεν έχει άδικον.

Μετά την αποπεράτωσιν των σπουδών του επιστρέψας ο ιεροδιάκονος Νεκτάριος εις Αλεξάνδρειαν εχειροτονήθη εις πρεσβύτερον υπό του πατριάρχου Αλεξανδρείας Σωφρονίου εις τον πατριαρχικόν ναόν του Αγ. Σάββα την 23ην Μαρτίου του 1886, τον Αύγουστον δε του αυτού έτους έλαβε το οφφίκιον του Αρχιμανδρίτου εις τον Ι.Ν. του Αγ. Νικολάου εις το Κάϊρον. Ευθύς αμέσως του ανετέθησαν τα καθήκοντα ιεροκήρυκος και γραμματέως του Πατριαρχείου, ακολούθως δε του πατριαρχικού επιτρόπου εις Κάϊρον. Ως παρατηρεί ο μετ’ ιδιαιτέρας επιμελείας ερευνήσας το αρχείον του αγίου μητροπολίτης πρ. Παραμυθίας Τίτος Ματθαιάκης, και από της θέσεως αυτής ο αρχιμανδρίτης Νεκτάριος επέδειξε απαράμιλλον δραστηριότητα και ζήλον εις την επιτέλεσιν των υψηλών αυτού καθηκόντων. Μεταξύ των άλλων επεμελήθη ιδιαιτέρως της αγιογραφήσεως του Πατριαρχικού ναού του Αγίου Νικολάου.

Διαβάστε τη συνέχεια

Ο κόσμος των αγγέλων

Ιωάννου ( Καραμούζη), Επισκόπου Σκιάθου

Η Αγία Γραφή και η Ιερά Παράδοση φιλοξενούν πολυάριθμες μαρτυρίες σχετικά με την ύπαρξη και τη δράση των αγγέλων. Μετά από τη πτώση των πρωτοπλάστων άγγελοι φυλάσσουν το Παράδεισο, άγγελοι διδάσκουν στον Αδάμ τον τρόπο καλλιέργειας της γης, ενώ άγγελοι εμφανίζονται στον Αβραάμ, το Λωτ, κατά την έξοδο των Ισραηλιτών από την Αίγυπτο και σε πολλούς από τους προφήτες. Στο κείμενο της Καινής Διαθήκης οι άγγελοι μνημονεύονται σε πολλά χωρία, εκ των οποίων τα ενδεικτικότερα είναι κατά τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου και καθ’ όλη τη πορεία του Ιησού από τη Γέννηση μέχρι και την Ανάληψή του.

Δημιουργία και σκοπός ύπαρξης των αγγέλων

Οι άγγελοι δημιουργήθηκαν πριν από τον υλικό κόσμο, αφού στο βιβλίο της Π.Δ. «Ιώβ» παρουσιάζεται ο Θεός να μιλά και να ομολογεί ότι μόλις δημιούργησε τα άστρα, όλοι οι άγγελοι τον ύμνησαν με δοξολογίες.

Ενώ και ο Μ. Βασίλειος αναφέρει ότι πριν τη δημιουργία του υλικού κόσμου υπήρχε υπέρχρονη και πρεσβύτερη κατάσταση, που είναι ο κόσμος των αγγέλων.

Ο τρόπος με τον οποίο δημιουργήθηκαν από το Θεό δεν μας είναι γνωστός. Ωστόσο μπορούμε να λάβουμε μία εικόνα γι΄ αυτόν μέσα από την διδασκαλία του αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου, ο οποίος λέγει ότι οι αγγελικές δυνάμεις δημιουργήθηκαν μόλις ο Θεός συνέλαβε την ιδέα της δημιουργίας τους. Δηλ. η απόφαση του Θεού να δημιουργήσει τον αγγελικό κόσμο, σήμανε ταυτόχρονα και τη δημιουργία του.

Ο σκοπός της δημιουργίας των αγγέλων δεν έχει να κάνει με κάποια ανάγκη του Θεού. Δεν είναι δυνατό ο υλικός ή ακόμη και αυτός ο πνευματικός κόσμος να μπορεί να προσφέρει κάτι επιπλέον στη δόξα του Θεού. Ο σκοπός της δημιουργίας των αγγέλων φανερώνεται από τον άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο, ο οποίος λέγει ότι ο Θεός τους έδωσε ύπαρξη και ζωή γι΄ αυτούς τους ίδιους, με κίνητρο την «εκστατική» του αγάπη και αγαθότητα και με σκοπό να συμμεριστούν ως λογικά όντα τη μακαριότητά του. Μετέχουν στη Θεία μακαριότητα και τρέφονται με τη διαρκή θέα του προσώπου του Θεού. Ωστόσο αυτή η συμμετοχή στη θεία μακαριότητα ωθεί τις αγγελικές δυνάμεις σε μία συνεχή ανοδική πορεία, σε μία πορεία προς τη πνευματική τελειότητα.

Φύση και Χαρακτηριστικά των αγγέλων

Ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός προσπαθώντας να δώσει έναν ορισμό περί των αγγέλων λέγει ότι είναι φύσεις νοερές, αεικίνητες, αυτεξούσιες, ασώματες. Υπηρετούν το Θεό και είναι κατά χάριν αθάνατες. Η φύση των αγγέλων είναι πνευματική. Επειδή όμως απολύτως άϋλος και ασώματος νοείται μόνο ο Θεός, γι΄ αυτό το αγγελικό σώμα νοείται ως αιθέριο, πυροειδές, ταχύτατο και πολύ λεπτότερο από τη γνωστή μας ύλη.

Οι άγγελοι ως προς τη προαίρεση είναι ελεύθεροι και τρεπτοί, έχοντας δυνατότητα να προκόπτουν στο αγαθό, αλλά και να τρέπονται στο κακό. Οι νοερές δυνάμεις διαθέτουν σύμφωνα με τον άγιο Γρηγόριο Παλαμά νου και λόγο, δίχως όμως «πνεύμα ζωοποιό» επειδή δεν έχουν σώμα. Γι΄ αυτό δεν συνάγουν τη θεία γνώση μέσα από τις αισθήσεις ή από αναλύσεις λογισμών, αλλά μένοντας καθαροί από κάθε υλικό στοιχείο συλλαμβάνουν τα νοητά νοερώς και αϋλως. Παρ’ όλη τη καθαρότητα και απλότητα της αγγελικής φύσης, οι άγγελοι είναι δεκτικοί της κακίας. Έτσι μπορούν να επιλέξουν τη συνεχή προαγωγή στην άνωθεν Γνώση και τη κοινωνία της Αγάπης ή την άρνηση αυτής της Αγαθότητας. Αποτέλεσμα της ελευθερίας τους είναι και η πτώση του τάγματος του Εωσφόρου. Αυτό το αγγελικό τάγμα δεν αρκέστηκε στη θαυμαστή λαμπρότητά του, αρνήθηκε την ιεραρχημένη πρόοδο της θείας γνώσης και θέλησε τη πλήρη και άμεση εξομοίωσή του με το Θεό. Γι΄ αυτό το λόγο ηθελημένα δόθηκε στη κακία, στερήθηκε την αληθινή ζωή, την οποία μόνο του (το τάγμα των δαιμόνων) αρνήθηκε. Κατ΄ αυτό τον τρόπο έγιναν πνεύματα νεκρά αφού απέβαλαν την αληθινή ζωή και δεν αισθάνονται κόρο από την ορμή τους προς τη κακία προσθέτοντας με άθλιο τρόπο διαρκώς κακία επάνω στην ήδη υπάρχουσα.

Οι άγγελοι όμως που δεν ακολούθησαν τον Εωσφόρο στην αποστασία του, απέκτησαν το χάρισμα της τέλειας ατρεψίας και ακινησίας προς το κακό. Αυτό συνέβη με την ενανθρώπηση, τη σταυρική θυσία και την ανάσταση του Χριστού, αφού έμαθαν ότι ο δρόμος που οδηγεί στην ομοίωση με το Θεό δεν είναι η έπαρση, αλλά η ταπείνωση.

Η ακινησία των αγγέλων προς το κακό δεν σημαίνει ότι εξαφανίζεται το αυτεξούσιό τους, αλλά ότι εξαγιάζεται με τη χάρη του Αγίου Πνεύματος.

Οι άγγελοι έχουν μεγαλύτερες και ανώτερες γνωστικές ικανότητες από τους ανθρώπους. Βέβαια δεν είναι ούτε παντογνώστες, ούτε παντοδύναμοι όπως ο Θεός.

Δεν προγνωρίζουν τα μέλλοντα, παρά μόνο αν τους τα αποκαλύψει ο Θεός, ούτε γνωρίζουν τι ακριβώς κρύβεται στη καρδιά κάθε ανθρώπου. Δεν γνωρίζουν πότε θα γίνει η συντέλεια του κόσμου και η Δευτέρα παρουσία του Χριστού. Η μετακίνησή τους γίνεται ταχύτατα, αλλά δεν είναι πανταχού παρόντες. Κάθε φορά βρίσκονται σε συγκεκριμένο τόπο, δίχως να γνωρίζουν το τι συμβαίνει αλλού.

Δεν έχουν φύλο, γιατί η φύση τους είναι πνευματική, ενώ δεν χρειάζονται τροφή για να ζήσουν, ή ανάπαυση για να ξεκουραστούν, αλλά ούτε πεθαίνουν και ούτε πολλαπλασιάζονται. Η αθανασία τους δεν πηγάζει από τη φύση τους, αλλά επειδή μετέχουν «κατά χάριν» στην αγιότητα του Θεού.

Διάταξη των αγγέλων

Ο αριθμός των αγγελικών όντων είναι ανυπολόγιστος και απροσμέτρητος. Ο ίδιος ο Ιησούς ομιλεί στη Γεσθημανή για περισσότερες από δώδεκα λεγεώνες αγγέλων, ενώ ο Ευαγγελιστής Ιωάννης μαρτυρεί ότι είδε και άκουσε γύρω από το Θεϊκό θρόνο χορωδία από μυριάδες μυριάδων και χιλιάδες χιλιάδων αγγέλων.

Όλοι αυτοί οι αναρίθμητοι άγγελοι είναι οργανωμένοι σε τάγματα ή αλλιώς σε τάξεις. Συγκεντρώνοντας τις αναφορές σε αυτό το θέμα του Προφήτη Ησαϊα, του προφήτη Ιεζεκιήλ, του αποστόλου Παύλου, του αγίου Διονυσίου του αρεοπαγίτη και του Οσίου Νικήτα Στηθάτου, μπορούμε να καταλήξουμε στα εξής:

Τα τάγματα των αγγέλων είναι εννέα, τα οποία ταξινομούνται σε τρεις τρίχορες ιεραρχίες ή ταξιαρχίες, κατά τον ακόλουθο τρόπο: Σεραφείμ, Χερουβείμ, Θρόνοι – Κυριότητες, Δυνάμεις, Εξουσίες – Αρχές, Αρχάγγελοι, Άγγελοι.

Ιδίωμα της πρώτης ιεραρχίας είναι η πύρινη σοφία και η γνώση των ουρανίων, ενώ έργο τους ο θεοπρεπής ύμνος του «γελ». Η δεύτερη ιεραρχία έχει ως ιδίωμα τη διευθέτηση των μεγάλων πραγμάτων και την διενέργεια των θαυμάτων, ενώ έργο τους είναι ο τρισάγιος ύμνος «Άγιος, Άγιος, Άγιος». Τέλος ιδίωμα της τρίτης ιεραρχίας είναι να εκτελούν θείες υπηρεσίες και έργο τους αποτελεί ο ύμνος «Αλληλούϊα».

Πέρα από τα ονόματα των εννέα τάξεων, η Αγία Γραφή μας φανερώνει και τα προσωπικά ονόματα ορισμένων αγγέλων. Γνωρίζουμε το Γαβριήλ, που σημαίνει «ήρωας του Θεού», από την εμφάνισή του στο προφήτη Δανιήλ, στο προφήτη Ζαχαρία και στη Θεοτόκο. Γνωρίζουμε το Μιχαήλ, που σημαίνει «τις ως ο Θεός ημών», ενώ εμφανίζεται πολλές φορές στη Παλαιά Διαθήκη. Ο Ραφαήλ είναι ο τρίτος άγγελος που γνωρίζουμε, το όνομά του σημαίνει «ο Κύριος θεραπεύει» και εμφανίζεται στον Τωβίτ μεταφέροντας τις ανθρώπινες προσευχές στο θρόνο του Θεού. Τέλος γνωστός από την εβραϊκή παράδοση είναι και ο Ουριήλ.

Έργο των αγγέλων

Οι άγγελοι πραγματοποιούν τριπλό έργο. Πρώτα απ΄ όλα δοξολογούν ακατάπαυστα το Θεό. Αυτή η δοξολογία δεν τους έχει επιβληθεί ως εντολή, αλλά είναι τελείως αυθόρμητη, που ξεπηγάζει από τους ίδιους, όταν αντικρύζουν το κάλλος του Θεϊκού προσώπου και τα μεγαλεία της δημιουργίας του. Τη νύχτα των Χριστουγέννων π.χ. εμφανίσθηκε πλήθος στρατιάς ουρανίου που αινούσε το Θεό για το γεγονός της θείας ενσαρκώσεως.

Το δεύτερο έργο τους είναι η διακονία στη Θεία Οικονομία. Νιώθουν τόση αγάπη και ευγνωμοσύνη προς το Πλάστη τους και σφοδρή επιθυμία για τη δική τους πρόοδο, ώστε να διακονούν τα μυστήρια της Θείας Οικονομίας. Τα αγγελικά τάγματα μεταδίδουν ιεραρχικά το φωτισμό και τη γνώση το ένα στο άλλο. Τις αποκαλύψεις του Θεού τις διδάσκουν οι ανώτερες τάξεις στις κατώτερες και όταν επιτρέψει ο Θεός να αποκαλυφθεί κάποιο μυστήριο σε νου αγίου ανθρώπου, αυτό θα γίνει ιεραρχικά.

Το τρίτο έργο των αγγελικών δυνάμεων αφορά τη σωτηρία των ανθρώπων. Με αυτό επιφορτίσθηκαν μετά την δημιουργία του ανθρώπου και το επιτελούν με ιδιαίτερη προθυμία και χαρά, αφού κάθε φορά που μετανοεί ένας άνθρωπος για τις αμαρτίες του, πανηγυρίζουν και χαίρονται στον ουρανό.

Στο αρχαιότατο έργο Ποιμήν του Ερμά, γίνεται λόγος για τον προσωπικό φύλακα άγγελο κάθε ανθρώπου. Αυτός μάλιστα είναι τρυφερός, σεμνός, πράος, διδάσκει στην ανθρώπινη καρδιά τη δικαιοσύνη και το δρόμο προς το αγαθό. Και άλλοι πατέρες της εκκλησίας μας διδάσκουν ότι απαραίτητη προϋπόθεση παραμονής του φύλακα αγγέλου δίπλα στον άνθρωπο, είναι ο άγιος βίος, διαφορετικά απομακρύνεται εξ’ αιτίας των πονηρών και αμαρτωλών έργων. Ο άγγελος αυτός παρηγορεί στις θλίψεις, βοηθά στους πόνους, συμπάσχει με τον άνθρωπο, τον οδηγεί στη μετάνοια και τον προστατεύει από ορατούς και αόρατους εχθρούς.

Εκτός όμως από το φύλακα άγγελο του κάθε ανθρώπου, υπάρχουν και οι φύλακες άγγελοι των εθνών, των πόλεων και των κατά τόπους εκκλησιών. Στη Παλαιά Διαθήκη στο βιβλίο του Δευτερονομίου ο Θεός διαμοιράζει τα έθνη και τοποθετεί τα όρια των εθνών σύμφωνα με τον αριθμό των αγγέλων του. Έπειτα ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος παρατηρεί ότι ο Θεός έχει εγκαταστήσει σε κάθε πόλη στρατόπεδα αγγέλων που αναχαιτίζουν τις επιθέσεις των δαιμόνων. Ενώ τέλος ο άγιος Ιππόλυτος είναι ιδιαίτερα σαφής, όταν παρομοιάζει την εκκλησία με πλοίο που έχει ναύτες τους αγγέλους.

Διαβάστε τη συνέχεια

Αφιέρωμα στους Αγγέλους 

Κείμενα του Αγίου Νεκταρίου