1 Νοεμβρίου
† Μνήμη των Αγίων και Θαυματουργών Αναργύρων Κοσμά και Δαμιανού
Στιχ. Ει και παρήκαν γην Ανάργυροι δύο,
Πληρούσιν, ως πριν και πάλιν γην θαυμάτων
Μετ. Οι δύο άγγελοι Ανάργυροι, αν και άφησαν τη γη, γεμίζουν, όπως και πριν, και πάλι τη γη με θαύματα
Οι άγιοι Ανάργυροι (1), Κοσμάς και Δαμιανός, κατάγονταν από την Ασία. Ο πατέρας τους ήταν ειδωλολάτρης, ενώ η μητέρα τους Θεοδότη, ήταν χριστιανή. Οι άγιοι ορφάνεψαν από πατέρα πού ενωρίς. Έτσι, επωμίστηκε όλη την ευθύνη της ανατροφής και μορφώσεώς τους η μητέρα τους. Όντας δε εκείνη χριστιανή και πολύ ευσεβής και ενάρετη γυναίκα, διαπαιδαγώγησε τα τέκνα της σύμφωνα με τις αρχές του Ευαγγελίου και τα οδήγησε στον δρόμο του Χριστού.
Πέραν τούτου, η ευλαβής και εκλεκτή εκείνη μητέρα έστειλε τα τέκνα της σε διάφορες σχολές και έκαμαν σπουδές σε όλους τους τομείς της γνώσεως της εποχής τους. Έτσι, έλαβαν πείρα σε όλες τις επιστήμες. Τελικά όμως οι Άγιοι περιόρισαν τις δραστηριότητες τους στις ιατρικές τους γνώσεις και θεράπευαν κάθε νόσο και αδιαθεσία των ανθρώπων, ενώ παράλληλα παρείχαν ιατρεία και στις ψυχές τους. Και δεν θεράπευαν μόνο τους ανθρώπους, αλλά και τα ζώα. Οι Άγιοι Κοσμάς και Δαμιανός προσονομάστηκαν Ανάργυροι, διότι δεν ανέχονταν να πάρουν αμοιβή από κανέναν· όλους τους ιάτρευαν δωρεάν και αμισθί. Έτσι λοιπόν οι Άγιοι πέρασαν θεοφιλώς τη ζωή τους και ετελειώθησαν εν ειρήνη. Τα άγια λείψανά τους εναποτέθηκαν στον τόπο τον ονομαζόμενο Φερεμάν.
(1) Υπάρχουν τρεις συζυγίες αγίων Αναργύρων με τα ονόματα Κοσμάς και Δαμιανός. Η μία είναι εκείνων που εορτάζονται σήμερα, 1η Νοεμβρίου, η άλλη είναι εκείνων που εορτάζονται την 1η Ιουλίου, οι οποίοι ετελειώθησαν στη Ρώμη, και η τρίτη είναι εκείνων που εορτάζονται στις 17 Οκτωβρίου, οι οποίοι κατάγονταν από την Αραβία.
