16 Οκτωβρίου
Λογγίνου Εκατοντάρχου
Εκατόνταρχος υπό τις διαταγές του Ποντίου Πιλάτου, επί βασιλείας Τιβερίου Καίσαρος (14-37). Υπηρετούσε μαζί με τους στρατιώτες του κατά τα σωτήρια Πάθη του Κυρίου, παριστάμενος στην σταύρωση, την ταφή και τη σφράγιση του μνήματος. Όταν όμως αντελήφθη το σεισμό, είδε τις πέτρες να σχίζονται και να ανοίγονται τα μνήματα, πίστευσε ότι ο σταυρωθείς ήταν ο πραγματικός Υιός του Θεού. Παραιτήθηκε από το αξίωμά του και μαζί με άλλους δύο στρατιώτες του αναχώρησε για την πατρίδα του, προκειμένου να κηρύξει την Ανάσταση του Κυρίου. Την λιποταξία του κατήγγειλε ο Πιλάτος στον Τιβέριο, ο οποίος έστειλε απόσπασμα στρατιωτών για να τον θανατώσουν. Όταν το βρήκαν και του κοινοποίησαν την απόφαση του αυτοκράτορα, τους φιλοξένησε στην οικία του, προετοίμασε τον τάφο γι αυτόν και τους δυο πιστούς του στρατιώτες και αποκεφαλίσθηκε την επομένη.
Ιωάννης Νεομάρτυς ο Τουρκολέκας
Ο άγιος Νεομάρτυς και παιδομάρτυς Ιωάννης ο Τουρκολέκας γεννήθηκε το έτος 1805 στο χωριό Τουρκολέκα Αρκαδίας. Η οικογένειά του διακρινόταν για την ευλάβεια προς τον Θεό, για την αγάπη προς την πατρίδα και για τον ηρωισμό της. Πατέρας του ήταν ο Σταματέλος Σταματελόπουλος- Τουρκολέκας, ονομαστός αγωνιστής της περιοχής Λεονταρίου, και μητέρα του, η αδελφή της συζύγου του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, Σοφία. Μεταξύ των τεσσάρων αδελφών του διακρινόταν ο γνωστός οπλαρχηγός Νικήτας, γνωστός ως Νικηταράς (ο «τουρκοφάγος») και ο διδάσκαλος της πολεμικής τακτικής ευπαίδευτος λοχαγός Νικόλαος.
Το 1816 ο Ιωάννης, 11 χρονών τότε, μαζί με τον πατέρα του και τον Αναγνώστη, γιο του αγωνιστή του Πάρνωνα Ζαχαριά, ενώ ταξίδευαν στα Κύθηρα, λόγω θαλασσοταραχής βρέθηκαν στην Νεάπολη της Λακωνίας. Ο Αγάς της περιοχής Χουσείν με δόλο τους συνέλαβε και τους έστειλε στην ανωτέρα Τουρκική Αρχή της Μονεμβασίας. Εκεί οι συλληφθέντες φυλακίσθηκαν στο κάστρο της.
Στη συνέχεια ο άρχοντας της Μονεμβασίας ζήτησε οδηγίες από τον Βοεβόδα του Μυστρά, ο οποίος διέταξε να αποκεφαλιστούν και οι τρεις φυλακισμένοι. Πρώτα αποκεφαλίσθηκαν ο Αναγνώστης και ο πατέρας του Αγίου.
Για την ομολογία, το μαρτυρικό τέλος και το θαυμαστό σημείο, που έδωσε ο Θεός, μετά τον αποκεφαλισμό του Παιδομάρτυρα, γράφει σχετικά ο αδελφός του Αγίου, Νικηταράς: «Στον αδελφό μου πρότειναν να αλλάξει την πίστη του. Του έδειχναν τον σκοτωμένο πατέρα του και του λέγουν, κάθισε να σε κάνουμε Τούρκο. Τότε το παιδί κάνει τον σταυρό του και τους απαντά: θα πάω κι εγώ εκεί που πάει ο πατέρας μου. Του ξαναλέγουν, γίνε Τούρκος,. Το παιδί όμως ξανακάνει τον σταυρό του. Έγινε από το αίμα του σταυρός. Πήραν τα κεφάλια τους στην Τριπολιτσά».
Η σφαγή και των τριών έγινε στις 16 Οκτωβρίου 1816, έξω από τον ιερό Ναό του «Ελκομένου Χριστού» στην Παλαιά Μονεμβασία. Εκεί, στο δάπεδο της αυλής του Ναού, το αίμα του Παιδομάρτυρα και Νεομάρτυρα Ιωάννη σχημάτισε Σταυρό και έτσι αποκαλύφθηκε η ένδοξη είσοδος του Αγίου στην βασιλεία του Θεού και η ένταξή του στην χορεία των Μαρτύρων.
Οι κεφαλές του Νεομάρτυρα Ιωάννη, του πατέρα του και του Αναγνώστου εστάλησαν στον Πασά της Τριπόλεως, τα δε σώματά τους ετάφησαν στην Μονεμβασία, και μέχρι σήμερα παραμένει άγνωστος ο τόπος ταφής των κεφαλών και των σωμάτων τους. Το σημείο του Σταυρού, το οποίο στο δάπεδο της αυλής του Ναού σχημάτισε το μαρτυρικό και αγνό αίμα του Αγίου Ιωάννη, έγινε πηγή στηριγμού των υποδούλων Χριστιανών Ελλήνων και τόπος ιερού προσκυνήματος των πιστών. Ναός του Αγίου υπάρχει στο χωριό όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε.